Những điểm chính:
- Humira (adalimumab) là một thuốc sinh học điều trị nhiều rối loạn tự miễn dịch, bao gồm viêm khớp dạng thấp, bệnh vẩy nến, v.v… Thuốc này làm giảm tình trạng viêm bằng cách ngăn chặn một loại protein gọi là yếu tố hoại tử khối u (tumor necrosis factor).
- Tác dụng phụ thường gặp nhất của Humira là phản ứng tại chỗ tiêm, đau đầu và phát ban trên da. Một tác dụng phụ tương đối phổ biến khác là nhiễm trùng đường hô hấp trên, chẳng hạn như cảm lạnh thông thường. Nhưng những tác dụng phụ nghiêm trọng hơn cũng có thể xảy ra. Những tác dụng phụ nghiêm trọng này bao gồm nhiễm trùng nặng và ung thư da.
- Đối với nhiều người, lợi ích của Humira lớn hơn nguy cơ tác dụng phụ. Nhưng điều này không đúng với tất cả mọi người, vì vậy bạn nên hỏi nhóm chăm sóc sức khỏe của mình xem Humira có phải là lựa chọn tốt cho bạn hay không.
Nếu bạn cảm thấy ngày càng có nhiều người được chẩn đoán mắc những bệnh rối loạn tự miễn dịch trong những năm gần đây thì không phải bạn đang tưởng tượng đâu. Những bệnh này đang trở nên phổ biến hơn trên toàn thế giới.
Đồng thời, nhiều loại thuốc – đặc biệt là thuốc sinh học (biologic medicine) – đang được phát triển để điều trị các rối loạn tự miễn dịch. Humira (adalimumab) là một trong những thuốc phổ biến nhất trong số đó. Là một thuốc tiêm ức chế yếu tố hoại tử khối u (tumor necrosis factor), Humira điều trị bệnh viêm khớp dạng thấp, bệnh vẩy nến, bệnh Crohn, v.v… Thuốc này làm giảm các triệu chứng bằng việc làm giảm viêm, giúp bảo vệ các mô và khớp của bạn khỏi bị hư hại.
Humira có lợi cho nhiều người. Nhưng giống như bất kỳ thuốc nào, nó cũng có một số rủi ro.
Những tác dụng phụ của thuốc Humira (adalimumab)
Humira có thể gây ra nhiều tác dụng phụ. Đôi khi, những tác dụng phụ này sẽ tự biến mất. Các tác dụng phụ khác có thể yêu cầu bạn ngừng dùng thuốc này.
Các tác dụng phụ thường gặp và/hoặc nhẹ của Humira bao gồm:
- Phản ứng tại chỗ tiêm, chẳng hạn như đau, đỏ da và sưng
- Nhiễm trùng đường hô hấp trên, chẳng hạn như cảm lạnh thông thường
- Các triệu chứng giống cúm, chẳng hạn như sốt và ớn lạnh
- Đau đầu
- Phát ban da
- Buồn nôn
- Đau bụng
- Đau lưng
- Nhiễm trùng đường tiết niệu
- Tăng huyết áp
- Cholesterol cao
Các tác dụng phụ hiếm gặp nhưng nghiêm trọng của Humira bao gồm:
- Nhiễm trùng nghiêm trọng, bao gồm nhiễm trùng huyết (sepsis) hoặc nhiễm nấm
- Viêm gan B tái hoạt (vi rút viêm gan B quay trở lại sau khi không hoạt động)
- Thay đổi số lượng tế bào máu
- Suy tim mới hoặc suy tim nặng hơn
- Phản ứng miễn dịch, bao gồm hội chứng giống lupus (ví dụ mệt mỏi, đau khớp và phát ban hình con bướm) và viêm gan
- Một số bệnh ung thư, chẳng hạn như ung thư hạch hoặc ung thư da
Dưới đây, chúng tôi sẽ giải thích 8 tác dụng phụ của Humira và hướng dẫn bạn quản lý chúng. Đối với nhiều người, lợi ích của thuốc này lớn hơn những rủi ro. Hãy nói chuyện với nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn để quyết định xem Humira có phù hợp với bạn hay không.
1. Phản ứng tại chỗ tiêm
Tác dụng phụ thường gặp nhất của Humira là phản ứng tại chỗ tiêm. Những phản ứng này xảy ra ở hơn một phần ba số người được tiêm thuốc này. Nếu tác dụng phụ này xảy ra với bạn, bạn sẽ thấy đỏ da hoặc kích ứng da ở vùng tiêm thuốc. Sưng và đau cũng có thể xảy ra.
Tác dụng phụ này xảy ra thường xuyên nhất trong tháng đầu tiên sử dụng thuốc. Tin vui là các sản phẩm Humira mới hơn đã được điều chế lại để ít gây kích ứng da hơn. Cụ thể, chúng không chứa citrate, giúp hạn chế cơn đau.
Dưới đây là một số mẹo giúp giảm bớt sự khó chịu sau khi tiêm:
- Để thuốc tiêm Humira ở nhiệt độ phòng trước khi tiêm. Đặt thuốc bên ngoài tủ lạnh ít nhất 15 phút. Tiêm lạnh sẽ đau hơn.
- Làm tê da bằng cách chườm lạnh lên vùng da đó khoảng 15 phút trước khi tiêm.
- Thay đổi vị trí tiêm. Bạn cũng có thể cân nhắc tiêm vào đùi thay vì chỉ tiêm vào bụng.
Liên hệ với bác sĩ kê đơn nếu da của bạn vẫn bị kích ứng vài ngày sau khi tiêm.
2. Nguy cơ nhiễm trùng cao hơn
Thuốc Humira hoạt động bằng cách cố ý làm giảm phản ứng miễn dịch của bạn. Nhưng lại có một nhược điểm: hệ thống miễn dịch của bạn cũng phản ứng yếu hơn với vi trùng khiến bạn bị bệnh. Vì vậy, bạn có nhiều khả năng bị nhiễm vi-rút hoặc cảm lạnh thông thường đang lưu hành. Nhiễm trùng da hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu cũng có thể xảy ra.
Nhiễm trùng nghiêm trọng hơn cũng có thể xảy ra. Vì lý do này, các sản phẩm sinh học, như Humira, bắt buộc phải có cảnh báo đóng khung – cảnh báo thuốc nghiêm trọng nhất – về nguy cơ nhiễm trùng.
Bệnh lao là một mối lo ngại đối với những người sử dụng thuốc Humira. Do đó, nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn sẽ kiểm tra xem bạn có mắc bệnh lao hay không trước khi bắt đầu sử dụng thuốc sinh học, và sẽ kiểm tra thường xuyên trong quá trình điều trị. Nhiễm nấm là một vấn đề hiếm gặp nhưng nghiêm trọng khác. Nguy cơ nhiễm trùng sẽ cao hơn nếu bạn là người lớn tuổi hoặc dùng các loại thuốc khác làm suy yếu hệ thống miễn dịch.
Hãy làm theo các bước sau để giữ an toàn:
- Đảm bảo vắc xin của bạn được cập nhật trước khi bắt đầu sử dụng Humira, bao gồm cả mũi tiêm phòng cúm hàng năm.
- Rửa tay thường xuyên và tránh chạm vào mặt.
- Hãy cân nhắc các biện pháp bảo vệ bổ sung khi bạn ở những nơi đông người, chẳng hạn như đeo khẩu trang.
Để phòng ngừa, hãy liên hệ với nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn nếu bạn cảm thấy mình đang có các triệu chứng nhiễm trùng. Bạn cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế sớm hơn nếu bạn có các triệu chứng nghiêm trọng hơn, bao gồm:
- Sốt (38°C hoặc cao hơn)
- Ho nhiều hoặc khó thở
- Cảm giác nóng rát hoặc đau khi đi tiểu
- Phát ban da sưng tấy và chảy nước
3. Đau đầu
Nhức đầu là một tác dụng phụ phổ biến khác của Humira.
Nếu bạn đang bị đau đầu, hãy chú ý đến các tác nhân thường gặp, chẳng hạn như mất nước hoặc bỏ bữa. Để cảm thấy dễ chịu hơn, bạn cũng có thể dùng thuốc giảm đau không kê đơn, như acetaminophen, để giảm triệu chứng trong thời gian ngắn. Nhưng bạn nên yêu cầu người kê đơn giới thiệu một sản phẩm an toàn để sử dụng cùng với các loại thuốc và bệnh lý khác của bạn.
4. Phát ban da
Trong các nghiên cứu lâm sàng, những người được tiêm thuốc Humira có nguy cơ bị phát ban trên da cao gấp đôi so với những người được tiêm giả dược (một chất không chứa thuốc). Hầu hết các trường hợp phát ban trên da đều ở mức độ nhẹ và không dẫn đến gián đoạn điều trị.
Nếu bạn bị phát ban trong quá trình điều trị bằng Humira thì điều đó không nghiêm trọng — thậm chí có thể không liên quan đến Humira. Có nhiều nguyên nhân gây phát ban trên da, bao gồm dị ứng, nhiễm trùng và rối loạn tự miễn dịch.
Để an toàn, bạn cần thông báo cho nhóm chăm sóc sức khỏe của mình về bất kỳ phát ban mới, không rõ nguyên nhân nào mà bạn phát triển. Họ có thể giúp bạn tìm ra nguyên nhân và cách điều trị.
5. Tái kích hoạt viêm gan B
Nếu trước đây bạn đã từng bị viêm gan B, có khả năng vi-rút viêm gan B sẽ tái hoạt động trong cơ thể bạn sau khi bạn bắt đầu sử dụng Humira. Điều này có nghĩa là hệ thống miễn dịch của bạn có thể không đủ mạnh để kiểm soát virus. Vì vậy, vi-rút có thể hoạt động trở lại và khiến bạn bị bệnh.
Trước khi bạn bắt đầu sử dụng Humira, người kê đơn sẽ xét nghiệm máu của bạn để tìm các dấu hiệu của bệnh viêm gan B. Nếu bạn có kháng thể chống lại bệnh viêm gan B thông qua tiêm chủng thì bạn được coi là có miễn dịch và được bảo vệ. Nhưng nếu vi-rút vẫn còn tồn tại trong máu của bạn thì có nguy cơ nó có thể kích hoạt lại. Người kê đơn sẽ cân nhắc rủi ro này khi quyết định xem Humira có phù hợp với bạn hay không.
6. Ung thư da
Các nghiên cứu cho thấy những người sử dụng các thuốc như Humira có nguy cơ mắc bệnh ung thư da không phải u hắc tố (non-melanoma) cao gấp 2 lần. Ung thư tế bào đáy và ung thư tế bào vảy là hai loại chính. Chúng cũng là những loại ung thư phổ biến nhất nói chung.
Tin tốt là ung thư da không phải u hắc tố có thể được chữa khỏi hiệu quả khi được phát hiện sớm. Những người lớn tuổi có làn da sáng, tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời (hoặc nằm giường tắm nắng) có nguy cơ cao nhất. Nhưng bất cứ ai cũng có thể bị ung thư da. Hãy thảo luận về nguy cơ này với nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn và làm theo các khuyến nghị của họ về sàng lọc ung thư da và các biện pháp bảo vệ khỏi ánh nắng mặt trời.
Hãy nhớ: Rủi ro này không chỉ xảy ra với Humira. Một số thuốc không sinh học dùng để điều trị rối loạn tự miễn dịch, chẳng hạn như methotrexate (Trexall), cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư da.
7. Ung thư hạch
Ung thư hạch là một loại ung thư bắt đầu từ tế bào lympho – một loại tế bào bạch cầu.
Các thuốc ức chế yếu tố hoại tử khối u, chẳng hạn như Humira, bắt buộc phải có cảnh báo đóng khung về yếu tố hoại tử khối u, vì các trường hợp ung thư hạch đã được báo cáo ở người lớn sử dụng các thuốc này. Trong một số ít trường hợp, ung thư hạch cũng đã xảy ra ở trẻ em và thanh thiếu niên.
Tuy nhiên, kết quả từ nhiều nghiên cứu lâm sàng đã khiến người dùng yên tâm. Năm 2016, một nghiên cứu trên 15.000 người bị viêm khớp dạng thấp không tìm thấy bất kỳ mối liên hệ nào giữa thuốc ức chế yếu tố hoại tử khối u và ung thư hạch. Tương tự, một nghiên cứu năm 2018 không tìm thấy bất kỳ nguy cơ ung thư gia tăng nào ở gần 16.000 trẻ em được điều trị bằng loại thuốc này.
Một điều rõ ràng từ hai nghiên cứu này là: những người bị viêm khớp dạng thấp và các rối loạn tự miễn dịch khác có nguy cơ mắc bệnh ung thư cao hơn, bao gồm cả ung thư hạch, ngay cả khi họ không điều trị. Hãy đảm bảo người kê đơn biết bệnh sử và tiền sử gia đình của bạn trước khi bạn bắt đầu sử dụng Humira.
8. Phản ứng miễn dịch
Trong một số ít trường hợp, thuốc Humira kích thích kháng thể chống lại chính cơ thể bạn. Vấn đề này có thể dẫn đến các tác dụng phụ liên quan đến tự miễn dịch, bao gồm:
- Tổn thương gan hoặc viêm gan
- Lupus do thuốc
- Các vấn đề với dây thần kinh, bao gồm bệnh đa xơ cứng (multiple sclerosis)
Các kháng thể tấn công thuốc Humira cũng có thể phát triển. Những kháng thể này được gọi là kháng thể kháng thuốc và chúng có thể ngăn chặn tác dụng của thuốc Humira. Hãy thông báo cho người kê đơn của bạn nếu thuốc Humira dường như không còn hiệu quả như trước đây. Người kê đơn có thể xét nghiệm máu của bạn để tìm kháng thể kháng Humira trước khi quyết định thay đổi thuốc hoặc liều Humira.
Tóm lại, những tác dụng phụ thường gặp nhất của thuốc Humira (adalimumab) là phản ứng tại chỗ tiêm, đau đầu và phát ban trên da. Nhiễm trùng đường hô hấp trên, chẳng hạn như cảm lạnh thông thường, cũng có thể xảy ra. Đối với hầu hết mọi người, những tác dụng phụ này tương đối nhẹ. Những tác dụng phụ hiếm gặp nhưng nghiêm trọng của Humira bao gồm nhiễm trùng nặng và ung thư da. Bạn nên thảo luận cẩn thận về rủi ro tác dụng phụ với nhóm chăm sóc sức khỏe của mình. Họ có thể giúp xác định xem Humira hay một loại thuốc khác có phải là lựa chọn tốt nhất cho bạn hay không.
Tài liệu tham khảo:
