Khi nghĩ đến dấu hiệu của cơn đau tim (nhồi máu cơ tim), nhiều người chỉ nghĩ đến đau ngực hoặc cảm giác tức ngực. Tuy nhiên, cơn đau tim đôi khi có thể gây ra những triệu chứng không liên quan đến tim. Một trong những triệu chứng này là đau bụng. Việc hiểu khi nào cơn đau bụng báo hiệu vấn đề về tim là rất quan trọng vì việc nhận biết sớm cơn đau tim có thể cứu sống bạn.
Đau tim là gì?
Cơn đau tim xảy ra khi lưu lượng máu đến một phần cơ tim đột ngột ngừng lại, thường là do động mạch vành bị tắc nghẽn do cục máu đông hình thành trên mảng bám bị vỡ. Khi cơ tim không nhận đủ máu giàu oxy, nó sẽ bắt đầu bị tổn thương trong vòng vài phút. Thuật ngữ y học cho cơn đau tim là nhồi máu cơ tim.
Mức độ nghiêm trọng và vị trí tắc nghẽn quyết định phần nào của cơ tim bị ảnh hưởng và các triệu chứng xuất hiện. Mặc dù đau ngực hoặc tức ngực là dấu hiệu phổ biến nhất, nhưng một số người – đặc biệt là phụ nữ, người lớn tuổi và người mắc bệnh tiểu đường – có thể có các triệu chứng ít điển hình hơn như đau bụng, khó chịu giống như khó tiêu hoặc buồn nôn.
Tại sao cơn đau tim có thể gây đau bụng?
Cơn đau bụng khi bị đau tim thường là cơn đau quy chiếu. Cơn đau quy chiếu có nghĩa là não hiểu sai nguồn gốc của các tín hiệu đau. Các dây thần kinh mang tín hiệu đau từ tim có chung đường đi trong tủy sống với các dây thần kinh từ vùng bụng trên. Do sự chồng chéo này, não có thể hiểu cơn đau tim xuất phát từ dạ dày hoặc vùng bụng trên chứ không phải từ ngực.
Cơ chế này giải thích tại sao một số người mô tả cơn đau do đau tim là “đau dạ dày”, “cảm giác nóng rát” hoặc “cảm giác đầy ở vùng bụng trên”. Cơn đau có thể lan xuống ngực dưới, lưng, cổ hoặc hàm. Trong một số trường hợp, cơn đau có cảm giác giống như chứng khó tiêu nặng và không cải thiện sau khi dùng thuốc kháng axit hoặc ợ hơi.
Cảm giác đau bụng do đau tim như thế nào
Tính chất của cơn đau có thể khác nhau tùy từng cá nhân. Một số người cảm thấy áp lực âm ỉ hoặc nặng nề ở vùng bụng trên, trong khi những người khác cảm thấy đau nhói. Sự khó chịu này có thể:
- Xuất hiện đột ngột hoặc tăng dần trong vài phút
- Dai dẳng, hoặc xuất hiện và biến mất
- Khó chịu hơn khi gắng sức
- Không cải thiện khi nghỉ ngơi, ăn uống hoặc đi tiêu
- Đôi khi kèm theo buồn nôn, nôn hoặc đổ mồ hôi
Ở phụ nữ, người lớn tuổi và người mắc bệnh tiểu đường, cơn đau có thể nhẹ, mơ hồ hoặc dễ nhầm với vấn đề tiêu hóa như viêm dạ dày, trào ngược axit hoặc bệnh túi mật. Vì những triệu chứng “không điển hình” này thường bị bỏ qua nên việc chẩn đoán và điều trị có thể bị trì hoãn, làm tăng nguy cơ tổn thương tim nghiêm trọng hoặc tử vong.
Các triệu chứng đi kèm khác của cơn đau tim
Đau bụng hiếm khi là dấu hiệu duy nhất. Khi cơ tim thiếu oxy, các dấu hiệu khác thường xuất hiện như:
- Khó chịu ở ngực hoặc tức ngực, có thể kéo dài 5-15 phút
- Đau lan xuống vai, cánh tay, hàm hoặc lưng
- Khó thở ngay cả khi nghỉ ngơi
- Đổ mồ hôi lạnh hoặc da ẩm ướt
- Buồn nôn hoặc nôn
- Chóng mặt, yếu hoặc ngất xỉu
- Một cảm giác lo lắng đột ngột hoặc hoảng sợ
Ngay cả khi những triệu chứng này nhẹ hoặc đến rồi đi, bạn cũng nên xem xét chúng một cách nghiêm túc.
Tại sao một số người có nhiều khả năng cảm thấy đau bụng
Phụ nữ, người già và người mắc bệnh tiểu đường có nhiều khả năng bị đau bụng thay vì đau ngực khi bị đau tim.
- Phụ nữ có động mạch vành nhỏ hơn và có thể mắc bệnh vi mạch ảnh hưởng đến các mạch máu nhỏ trong tim. Các yếu tố nội tiết tố và độ nhạy cảm của dây thần kinh cũng có thể làm thay đổi kiểu đau.
- Người lớn tuổi thường có những thay đổi về nhận thức thần kinh và có thể không cảm thấy đau ở vùng ngực điển hình.
- Những người mắc bệnh tiểu đường có thể mắc bệnh lý thần kinh làm giảm tín hiệu đau, vì vậy họ chỉ cảm thấy khó chịu ở bụng hoặc mệt mỏi mơ hồ khi lên cơn đau tim.
Vì những khác biệt này, những người này có nguy cơ bỏ qua chẩn đoán và điều trị chậm trễ cao hơn.
Khi nào bạn cần tìm kiếm sự trợ giúp y tế?
Bạn cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức nếu bạn bị đau bụng và:
- Kèm theo khó thở, đổ mồ hôi, buồn nôn hoặc tức ngực
- Cơn đau lan tỏa ra lưng, cổ, hàm hoặc cánh tay
- Cơn đau xảy ra đột ngột
- Cơn đau không cải thiện khi nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc kháng axit
- Cơn đau xảy ra khi gắng sức hoặc căng thẳng về thể chất
Hãy gọi ngay cho dịch vụ cấp cứu thay vì tự lái xe đến bệnh viện. Điều trị sớm bằng thuốc hoặc thủ thuật phục hồi lưu lượng máu đến tim có thể ngăn ngừa tổn thương vĩnh viễn và cứu sống bạn.
Bác sĩ chẩn đoán cơn đau tim ở người bị đau bụng như thế nào
Khi đến bệnh viện, các bác sĩ sẽ nhanh chóng đánh giá tình trạng của bạn. Các xét nghiệm có thể bao gồm:
- Điện tâm đồ (ECG) để phát hiện những thay đổi điện trong tim
- Xét nghiệm máu để kiểm tra các enzyme tim như troponin, enzyme này tăng lên khi cơ tim bị tổn thương
- Siêu âm tim để quan sát chức năng tim
- Chụp động mạch vành để xác định tắc nghẽn trong động mạch vành
Vì đau bụng có thể do nhiều nguyên nhân—chẳng hạn như sỏi mật, viêm tụy hoặc loét dạ dày—các bác sĩ thường thực hiện cả xét nghiệm tim và tiêu hóa để khẳng định chẩn đoán.
Tóm lại, đau bụng có thể là dấu hiệu của cơn đau tim, đặc biệt khi cơn đau xuất hiện kèm theo các triệu chứng khác như khó thở, buồn nôn, đổ mồ hôi hoặc đau lan ra lưng, cổ hoặc hàm. Cơn đau này xảy ra do các dây thần kinh truyền tín hiệu từ tim và bụng thông qua các con đường chung trong tủy sống.
