Cơn đau tim (nhồi máu cơ tim) không phải lúc nào cũng đến bất ngờ. Nhiều người có những dấu hiệu sớm vài tuần trước khi cơn đau tim xảy ra. Những dấu hiệu này phản ánh sự giảm dần lưu lượng máu đến cơ tim, xảy ra do tích tụ mỡ, viêm hoặc hình thành cục máu đông bên trong động mạch vành. Việc nhận biết những dấu hiệu sớm này và hành động nhanh chóng có thể cứu sống bạn.
Những dấu hiệu xuất hiện một tháng trước khi xảy ra cơn đau tim (nhồi máu cơ tim)
Cơn đau tim xảy ra khi một hoặc nhiều động mạch cung cấp máu cho cơ tim bị tắc nghẽn. Sự tắc nghẽn này thường phát triển chậm, bắt đầu bằng các mảng mỡ tích tụ bên trong thành động mạch. Theo thời gian, những mảng bám này có thể vỡ ra, hình thành cục máu đông. Khi cục máu đông này chặn dòng máu, cơ tim sẽ bị thiếu oxy và bắt đầu chết.
Trước khi sự tắc nghẽn hoàn toàn này xảy ra, cơ thể thường bị giảm lưu lượng máu, gây ra các triệu chứng cảnh báo. Những triệu chứng này có thể xảy ra không liên tục trong vài ngày hoặc 3-4 tuần trước khi cơn đau tim xảy ra.
1. Khó chịu ở ngực hoặc có cảm giác bất thường ở ngực
Dấu hiệu ban đầu phổ biến nhất là cảm giác khó chịu hoặc áp lực ở vùng ngực. Không giống như cơn đau thắt xảy ra trong cơn đau tim, cảm giác khó chịu ở ngực ban đầu thường nhẹ, mơ hồ hoặc ngắt quãng. Bạn có thể nhận thấy:
- Cảm giác căng cứng, nặng nề hoặc căng tức ở giữa ngực.
- Cảm giác nóng rát hoặc thắt nhẹ đến rồi đi.
- Sự khó chịu xuất hiện khi hoạt động thể chất hoặc căng thẳng về cảm xúc và cải thiện khi nghỉ ngơi.
Sự khó chịu này xảy ra do các bộ phận của cơ tim tạm thời không nhận đủ oxy. Triệu chứng này có thể bị nhầm lẫn với chứng khó tiêu, đau cơ hoặc lo lắng, nhưng đó là tín hiệu sớm cho thấy lưu lượng máu đến tim bị giảm.
2. Mệt mỏi
Sự mệt mỏi bất thường, đặc biệt là trong các hoạt động hàng ngày mà trước đây bạn dễ dàng chịu được, có thể xuất hiện vài tuần trước cơn đau tim. Sự mệt mỏi này xảy ra do tim đang phải nỗ lực bơm đủ máu để cung cấp oxy cho cơ thể. Kết quả là, cơ bắp và các cơ quan của bạn nhận được ít oxy hơn, khiến bạn cảm thấy mệt mỏi ngay cả khi gắng sức rất ít.
3. Khó thở
Khi tim không thể bơm máu hiệu quả, máu có thể trào ngược lên phổi, dẫn đến khó thở. Triệu chứng này có thể xuất hiện 2-3 tuần trước cơn đau tim. Bạn có thể nhận thấy:
- Khó thở sau khi hoạt động nhẹ hoặc khi nằm thẳng.
- Có cảm giác bạn không thể hít một hơi thật sâu.
- Khó thở xảy ra vào ban đêm và đánh thức bạn khỏi giấc ngủ.
Khó thở phản ánh tim bạn không lưu thông máu hiệu quả, dẫn đến tích tụ chất lỏng và thiếu oxy.
4. Rối loạn giấc ngủ và lo lắng
Một số người gặp vấn đề về giấc ngủ hoặc có cảm giác lo lắng không rõ nguyên nhân 3-4 tuần trước khi bị đau tim. Khó ngủ, thường xuyên thức giấc hoặc cảm thấy bồn chồn vào ban đêm có thể xảy ra khi cơ thể bị căng thẳng về tim mạch.
Triệu chứng này xảy ra do hệ thần kinh và các hormone gây căng thẳng, chẳng hạn như adrenaline, trở nên hoạt động quá mức khi tim không hoạt động bình thường. Sự mất cân bằng nội tiết tố này có thể làm rối loạn giấc ngủ và gây ra cảm giác lo lắng.
5. Đau ngực lan sang vùng khác
Cơn đau hoặc khó chịu có thể lan ra ngoài ngực đến các bộ phận khác của phần trên cơ thể. Các khu vực thường gặp bao gồm vai, cổ, hàm, cánh tay và lưng trên. Nguyên nhân là do các dây thần kinh mang tín hiệu đau từ tim cũng kết nối với những vùng này khiến não hiểu sai nguồn gốc của cơn đau.
Những cơn đau này có thể đến rồi đi và có thể xảy ra vài ngày hoặc 3-4 tuần trước cơn đau tim thực sự.
6. Triệu chứng tiêu hóa
Một số người bị rối loạn tiêu hóa như khó tiêu, buồn nôn hoặc khó chịu ở dạ dày. Triệu chứng này phổ biến hơn ở phụ nữ. Nguyên nhân là do lưu lượng máu đến tim giảm có thể ảnh hưởng đến các dây thần kinh gần đó, dẫn đến cảm giác giống các vấn đề về dạ dày.
Bạn có thể cảm thấy:
- Cảm giác no sau khi ăn một bữa nhỏ.
- Đau bụng nhẹ hoặc tức bụng
- Buồn nôn mà không có nguyên nhân rõ ràng.
Những triệu chứng này có thể dễ dàng bị bỏ qua như những vấn đề nhỏ về tiêu hóa, nhưng khi chúng xảy ra lặp đi lặp lại hoặc kèm theo cảm giác khó chịu ở ngực, chúng có thể báo hiệu một vấn đề về tim sắp xảy ra.
7. Chóng mặt
Chóng mặt xảy ra khi tim không cung cấp đủ máu giàu oxy lên não. Bạn có thể cảm thấy choáng váng, không ổn định hoặc đột nhiên yếu đi. Đôi khi, bạn có thể bị đổ mồ hôi lạnh hoặc mờ mắt.
Dấu hiệu này có thể xuất hiện vài ngày hoặc 2-3 tuần trước cơn đau tim, đặc biệt là khi hoạt động thể chất hoặc căng thẳng về cảm xúc. Nó phản ánh tình trạng giảm huyết áp hoặc lưu lượng máu tạm thời do động mạch vành bị thu hẹp.
8. Sưng ở chân, mắt cá chân hoặc bàn chân
Khi khả năng bơm của tim yếu đi, quá trình lưu thông máu chậm lại và chất lỏng có thể tích tụ ở chi dưới. Tình trạng này có thể gây sưng ở mắt cá chân, bàn chân hoặc cẳng chân của bạn, đặc biệt là vào cuối ngày.
Mặc dù triệu chứng này phổ biến hơn ở bệnh tim lâu dài, nhưng nó có thể xuất hiện vài tuần trước khi xảy ra một biến cố tim mạch nghiêm trọng.
Những điều cần lưu ý về những dấu hiệu này
Tám dấu hiệu cảnh báo trên hiếm khi xuất hiện cùng một lúc; thay vào đó, chúng phát triển dần dần. Khó chịu ở ngực thường xuất hiện cùng với mệt mỏi và khó thở. Ba dấu hiệu này cho thấy cơ tim đang nhận được ít oxy hơn trong các hoạt động hàng ngày.
Khó chịu ở ngực kèm theo đau ở cánh tay, cổ hoặc hàm thường xảy ra ở nam giới. Phụ nữ thường gặp mệt mỏi kèm theo rối loạn giấc ngủ hoặc cảm giác lo lắng.
Khó thở kèm theo chóng mặt hoặc đổ mồ hôi lạnh thường xuất hiện khi gắng sức hoặc căng thẳng về tinh thần.
Các dấu hiệu trên cũng giống như dấu hiệu của các rối loạn khác. Ví dụ:
- Khó chịu ở ngực có thể giống với chứng trào ngược axit, căng cơ hoặc lo lắng.
- Mệt mỏi và khó thở có thể giống với bệnh thiếu máu, bệnh phổi hoặc các vấn đề về tuyến giáp.
- Chóng mặt có thể giống với lượng đường trong máu thấp hoặc mất nước.
Tuy nhiên, khi một số dấu hiệu xảy ra cùng nhau, đặc biệt là khi gắng sức về thể chất hoặc căng thẳng về cảm xúc, và khi chúng mới xuất hiện hoặc trầm trọng hơn, chúng có nhiều khả năng liên quan đến bệnh tim.
Điều nguy hiểm là các dấu hiệu ban đầu thường biến mất sau khi nghỉ ngơi, khiến bạn tin rằng vấn đề chỉ là chuyện nhỏ. Nhưng sự cải thiện tạm thời này không có nghĩa là trái tim của bạn được an toàn; chúng có nghĩa là tim đang nhận đủ máu để tạm thời phục hồi chứ không phải vấn đề cơ bản đã được giải quyết.
Phải làm gì nếu bạn gặp các triệu chứng trên?
Nếu bạn gặp bất kỳ sự kết hợp nào của các dấu hiệu trên, đặc biệt nếu chúng mới xuất hiện, dai dẳng hoặc trầm trọng hơn khi hoạt động thể chất, bạn cần phải:
- Đi khám bác sĩ ngay lập tức. Yêu cầu đánh giá bệnh tim, bao gồm điện tâm đồ, xét nghiệm máu và xét nghiệm hình ảnh nếu cần thiết.
- Đừng bỏ qua cảm giác khó chịu nhẹ ở ngực. Ngay cả những cơn đau ngắn cũng có thể cho thấy lưu lượng máu đến tim giảm.
- Theo dõi khả năng chịu đựng thể chất của bạn. Nếu bạn cảm thấy mệt mỏi hoặc khó thở bất thường trong các hoạt động thông thường, hãy báo cáo với bác sĩ.
- Kiểm tra các yếu tố rủi ro của bạn. Huyết áp cao, tiểu đường, hút thuốc, cholesterol cao, béo phì và tiền sử gia đình mắc bệnh tim sẽ làm tăng nguy cơ đau tim.
- Áp dụng các biện pháp bảo vệ. Giảm muối và chất béo bão hòa, bỏ hút thuốc, tập thể dục vừa phải, kiểm soát căng thẳng và duy trì khám sức khỏe định kỳ.
Nhận biết và ứng phó kịp thời với các dấu hiệu cảnh báo có thể ngăn ngừa tổn thương tim không thể phục hồi và cứu sống bạn.
