Nếu bạn mắc bệnh lạc nội mạc tử cung, bạn có thể bị tê ở chân. Triệu chứng này có thể khiến bạn cảm thấy bối rối và lo lắng. Việc hiểu được lý do tại sao tê chân xảy ra có thể giúp bạn quản lý triệu chứng này hiệu quả hơn.
Vì sao lạc nội mạc tử cung gây tê chân
Bệnh lạc nội mạc tử cung xảy ra khi mô giống như niêm mạc tử cung phát triển bên ngoài tử cung. Mô này có thể phát triển trên buồng trứng, ống dẫn trứng, bàng quang, ruột và các khu vực khác trong xương chậu. Khi mô này phát triển gần hoặc trên các dây thần kinh ở vùng xương chậu, nó sẽ gây ra một số vấn đề dẫn đến tê chân.
1. Chèn ép và kích thích dây thần kinh
Mô nội mạc tử cung có thể đè trực tiếp lên các dây thần kinh chạy từ xương chậu xuống chân. Dây thần kinh tọa thường bị chèn ép. Dây thần kinh lớn này đi từ lưng dưới qua xương chậu và xuống mỗi chân. Khi sự phát triển hoặc chỗ dính của nội mạc tử cung gây áp lực lên dây thần kinh này, bạn sẽ cảm thấy tê, ngứa ran hoặc đau lan xuống chân.
2. Viêm và mô sẹo
Lạc nội mạc tử cung gây viêm mãn tính ở những vùng mà mô này phát triển. Tình trạng viêm này kích ứng các dây thần kinh gần đó và làm gián đoạn chức năng bình thường của chúng. Theo thời gian, tình trạng lạc nội mạc tử cung còn tạo ra các mô sẹo và chỗ dính gắn kết các cơ quan và mô lại với nhau. Những chỗ dính này có thể làm kẹt hoặc kéo dây thần kinh, dẫn đến tê chân.
3. Căng cơ sàn chậu
Việc sống chung với chứng đau vùng chậu mãn tính thường khiến cơ sàn chậu của bạn bị căng và co thắt. Những cơ căng này có thể chèn ép các dây thần kinh đi qua xương chậu trên đường đến chân. Sự căng cơ này có thể góp phần gây chèn ép dây thần kinh và gây tê.
4. Sự liên quan đến dây thần kinh cột sống
Trong một số trường hợp, lạc nội mạc tử cung phát triển trên hoặc gần các dây thần kinh xương cùng ở cột sống dưới. Những dây thần kinh này kiểm soát cảm giác và chuyển động ở chân của chúng ta. Khi mô nội mạc tử cung ảnh hưởng đến các dây thần kinh này, bạn sẽ bị tê hoặc các triệu chứng thần kinh khác ở chân.
Lạc nội mạc tử cung có thường xuyên gây tê chân không?
Tê chân không phải là triệu chứng phổ biến của lạc nội mạc tử cung. Nghiên cứu cho thấy các triệu chứng liên quan đến thần kinh xảy ra ở khoảng 20% phụ nữ bị lạc nội mạc tử cung.
Khả năng bị tê chân tăng lên nếu:
- Bạn bị lạc nội mạc tử cung nặng hoặc thâm nhiễm sâu, phát triển vào các mô thay vì ở trên bề mặt
- Bạn có sự phát triển nội mạc tử cung gần các dây thần kinh chính như dây thần kinh tọa
- Bạn có nhiều chỗ dính và mô sẹo ở xương chậu
- Lạc nội mạc tử cung ảnh hưởng đến ruột, bàng quang hoặc các khu vực khác bên ngoài cơ quan sinh sản
Không phải ai bị lạc nội mạc tử cung cũng sẽ bị tê chân. Vị trí và mức độ nghiêm trọng của sự phát triển nội mạc tử cung quyết định những triệu chứng bạn gặp phải.
Tê chân xảy ra khi nào?
Người bệnh thường bị tê chân vào những thời điểm sau:
Trong chu kỳ kinh nguyệt
Nhiều phụ nữ nhận thấy tình trạng tê chân trở nên trầm trọng hơn vào một số thời điểm nhất định của chu kỳ kinh nguyệt. Triệu chứng này thường trầm trọng hơn trong thời kỳ kinh nguyệt – khi mô nội mạc tử cung phản ứng với sự thay đổi nội tiết tố bằng việc sưng lên và chảy máu. Tình trạng viêm gia tăng này gây thêm áp lực lên các dây thần kinh gần đó.
Một số phụ nữ bị tê chân trầm trọng hơn trong 3-4 ngày trước kỳ kinh nguyệt hoặc trong thời kỳ rụng trứng.
Khi bạn thực hiện các hoạt động hoặc tư thế nhất định
Các chuyển động hoặc tư thế cụ thể có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng tê chân. Bạn có thể nhận thấy tê khi:
- Bạn ngồi trong thời gian dài, đặc biệt ở một số tư thế nhất định
- Bạn đứng trong thời gian dài
- Bạn tập thể dục hoặc tham gia hoạt động thể chất
- Bạn quan hệ tình dục
- Bạn đại tiện
Những hoạt động này có thể làm tăng áp lực lên dây thần kinh bị chèn ép.
Điều trị tê chân do lạc nội mạc tử cung
Bạn có thể thực hiện một số bước để kiểm soát tình trạng tê chân và giảm tác động của nó đến cuộc sống hàng ngày.
Đi khám
Lên lịch hẹn với bác sĩ để thảo luận về tình trạng tê chân của bạn. Bác sĩ cần xác nhận rằng lạc nội mạc tử cung gây ra các triệu chứng của bạn và loại trừ các bệnh lý khác có thể gây ra các triệu chứng tương tự, chẳng hạn như thoát vị đĩa đệm hoặc bệnh lý thần kinh ngoại biên. Hãy cung cấp thông tin chi tiết về thời điểm xảy ra tình trạng tê, điều gì khiến tình trạng tê giảm đi hoặc tệ hơn, và bất kỳ triệu chứng nào khác mà bạn gặp phải.
Xem xét các lựa chọn điều trị y tế
Một số lựa chọn điều trị y tế giúp giảm tình trạng tê chân liên quan đến lạc nội mạc tử cung:
Liệu pháp nội tiết tố: Thuốc tránh thai, dụng cụ tử cung nội tiết tố, hoặc các thuốc nội tiết tố khác có thể làm chậm sự phát triển của mô nội mạc tử cung và giảm viêm. Những liệu pháp này thường làm giảm sự chèn ép dây thần kinh và giảm tê.
Thuốc giảm đau: Thuốc chống viêm như ibuprofen hoặc naproxen làm giảm viêm quanh dây thần kinh. Bác sĩ có thể kê toa thuốc giảm đau mạnh hơn hoặc thuốc giảm đau thần kinh như gabapentin nếu các thuốc không kê đơn không giúp giảm đau.
Điều trị bằng phẫu thuật: Phẫu thuật nội soi để cắt bỏ sự phát triển của nội mạc tử cung, đặc biệt là sự phát triển gần dây thần kinh, có thể cải thiện đáng kể tình trạng tê chân. Phẫu thuật cắt bỏ mô nội mạc tử cung thường mang lại kết quả lâu dài tốt hơn so với phẫu thuật đốt bỏ (ablation surgery). Phẫu thuật đốt bỏ sẽ đốt cháy bề mặt của mô.
Hãy thử vật lý trị liệu
Một nhà trị liệu vật lý chuyên về sức khỏe vùng chậu có thể giúp bạn theo nhiều cách. Họ sẽ dạy bạn các bài tập để thư giãn cơ sàn chậu và giảm chèn ép dây thần kinh. Họ cũng cung cấp các kỹ thuật trị liệu bằng tay để giải phóng các cơ và chỗ dính bị căng. Các bài tập tăng cường sức mạnh giúp cải thiện sự ổn định cốt lõi của bạn và giảm căng thẳng cho xương chậu và lưng dưới.
Điều chỉnh hoạt động hàng ngày của bạn
Thực hiện các sửa đổi để giảm chèn ép dây thần kinh:
- Thay đổi tư thế thường xuyên khi ngồi hoặc đứng lâu
- Sử dụng đệm hỗ trợ giúp giảm áp lực lên xương chậu khi ngồi
- Tránh bắt chéo chân, điều này có thể làm tăng sự chèn ép dây thần kinh
- Nghỉ giải lao thường xuyên để đi bộ và giãn cơ trong các hoạt động ít vận động
- Sửa đổi thói quen tập thể dục để tránh các động tác gây tê
Chườm nóng hoặc lạnh
Liệu pháp nhiệt có thể thư giãn các cơ bị căng và cải thiện lưu lượng máu đến các dây thần kinh bị chèn ép. Hãy thử tắm nước ấm, dùng đệm sưởi hoặc chườm ấm ở lưng dưới và xương chậu. Một số người thấy rằng liệu pháp chườm lạnh giúp giảm viêm và giảm đau. Hãy thử nghiệm với cả hai để khám phá xem liệu pháp nào phù hợp hơn với bạn.
Thực hành quản lý căng thẳng
Đau mãn tính và căng thẳng gây căng cơ làm trầm trọng thêm tình trạng chèn ép dây thần kinh. Kết hợp các kỹ thuật giảm căng thẳng vào thói quen của bạn, chẳng hạn như các bài tập thở sâu, thiền, yoga hoặc thư giãn cơ bắp dần dần. Những bài tập này giúp bạn thư giãn cơ sàn chậu và có thể giảm tê chân.
Duy trì tư thế đúng
Tư thế xấu làm tăng áp lực lên xương chậu và lưng dưới, có thể làm trầm trọng thêm tình trạng chèn ép dây thần kinh. Hãy chú ý đến tư thế của bạn khi ngồi, đứng và di chuyển.
Khi nào cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức
Liên hệ với bác sĩ ngay nếu bạn gặp các triệu chứng sau:
- Yếu chân đột ngột hoặc nghiêm trọng
- Mất kiểm soát bàng quang hoặc ruột
- Tình trạng tê lan rộng hoặc xấu đi nhanh chóng
- Bạn thấy đau nhiều và cơn đau không đáp ứng với phương pháp điều trị thông thường của bạn
- Tê kèm theo sốt hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng
Những triệu chứng này cho thấy một biến chứng nghiêm trọng cần được đánh giá khẩn cấp.
