Đau cổ tay thường do bong gân hoặc gãy xương do chấn thương đột ngột. Nhưng đau cổ tay cũng có thể do các vấn đề lâu dài, chẳng hạn như căng thẳng lặp đi lặp lại, viêm khớp và hội chứng ống cổ tay.
Vì có nhiều yếu tố có thể dẫn đến đau cổ tay nên việc chẩn đoán nguyên nhân chính xác có thể khó khăn, nhưng chẩn đoán chính xác là điều cần thiết để điều trị và chữa lành đúng cách.
Triệu chứng
Cơn đau cổ tay có thể khác nhau ở từng người, tùy thuộc vào nguyên nhân. Ví dụ, đau do viêm xương khớp thường được mô tả là đau âm ỉ, trong khi hội chứng ống cổ tay thường gây ra cảm giác ngứa ran, đặc biệt là vào ban đêm. Vị trí chính xác của cơn đau cổ tay cũng cung cấp manh mối về nguyên nhân gây ra các triệu chứng của bạn.
Khi nào bạn cần đi khám ?
Không phải tất cả các cơn đau cổ tay đều cần được điều trị y tế. Các trường hợp bong gân và căng cơ nhẹ thường được điều trị bằng cách chườm đá, nghỉ ngơi và dùng thuốc giảm đau không kê đơn. Nhưng nếu cơn đau và sưng kéo dài hơn vài ngày hoặc trở nên tồi tệ hơn, bạn cần đi khám bác sĩ. Chẩn đoán và điều trị chậm trễ có thể dẫn đến tình trạng lành chậm, giảm phạm vi chuyển động và tàn tật lâu dài.
Nguyên nhân gây đau cổ tay
Tổn thương ở bất kỳ bộ phận nào của cổ tay cũng có thể gây đau và ảnh hưởng đến khả năng sử dụng cổ tay và bàn tay của bạn.
Chấn thương
- Tác động đột ngột. Chấn thương cổ tay thường xảy ra khi bạn ngã về phía trước và chống tay. Hành động này có thể gây bong gân, căng cơ và thậm chí gãy xương. Bạn có thể bị gãy xương thuyền (một trong những xương nhỏ nằm ở cổ tay, cụ thể là xương nằm dưới gốc ngón cái). Loại gãy xương này có thể không hiển thị trên phim chụp X-quang ngay sau khi bị thương.
- Căng thẳng lặp đi lặp lại. Bất kỳ hoạt động nào đòi hỏi chuyển động lặp đi lặp lại của cổ tay — từ đánh bóng tennis hoặc kéo đàn cello đến lái xe đường dài — đều có thể gây viêm các mô xung quanh khớp hoặc gây ra gãy xương do căng thẳng, đặc biệt là khi bạn thực hiện chuyển động trong nhiều giờ liền mà không nghỉ ngơi. Bệnh De Quervain là chấn thương do căng thẳng lặp đi lặp lại gây đau ở gốc ngón tay cái.
Viêm khớp
- Viêm xương khớp. Loại viêm khớp này xảy ra khi sụn đệm đầu xương của bạn bị thoái hóa theo thời gian. Viêm xương khớp ở cổ tay không phổ biến và thường chỉ xảy ra ở những người đã từng bị thương ở cổ tay trong quá khứ.
- Viêm khớp dạng thấp. Đây là một rối loạn trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công các mô của chính nó. Viêm khớp dạng thấp thường ảnh hưởng đến cổ tay. Nếu một cổ tay bị ảnh hưởng, cổ tay kia thường cũng bị ảnh hưởng.
Các bệnh và tình trạng khác
- Hội chứng ống cổ tay. Hội chứng ống cổ tay phát triển khi áp lực lên dây thần kinh giữa tăng lên khi nó đi qua ống cổ tay. Ống cổ tay là một đường dẫn ở phía lòng bàn tay của cổ tay.
- U nang hạch. Những nang mô mềm này thường xảy ra nhất ở phần cổ tay đối diện với lòng bàn tay. Nang hạch có thể gây đau và cơn đau có thể trở nên tồi tệ hơn hoặc cải thiện khi hoạt động.
- Bệnh Kienbock. Rối loạn này thường xảy ra ở thanh niên, và là kết quả của sự xẹp xuống dần dần của một trong những xương nhỏ ở cổ tay. Bệnh Kienbock xảy ra khi nguồn cung cấp máu đến xương này bị suy giảm.
Các yếu tố rủi ro
Đau cổ tay có thể xảy ra với bất kỳ ai — dù bạn rất ít vận động hay rất năng động về mặt thể chất. Nhưng nguy cơ của bạn có thể tăng lên do:
- Tham gia thể thao. Chấn thương cổ tay thường gặp ở nhiều môn thể thao, bao gồm cả các môn thể thao có va chạm và các môn thể thao có áp lực lặp đi lặp lại lên cổ tay. Các môn thể thao này bao gồm bóng đá, bowling, golf, thể dục dụng cụ, trượt tuyết và quần vợt.
- Công việc lặp đi lặp lại. Bất kỳ hoạt động nào liên quan đến tay và cổ tay — ngay cả đan lát và cắt tóc — nếu thực hiện đủ mạnh và thường xuyên đều có thể dẫn đến đau cổ tay.
- Một số bệnh tật hoặc tình trạng bệnh lý. Mang thai, tiểu đường, béo phì, viêm khớp dạng thấp và bệnh gút có thể làm tăng nguy cơ mắc hội chứng ống cổ tay.
Phòng ngừa đau cổ tay
Không thể ngăn ngừa những sự cố bất ngờ gây ra chấn thương cổ tay, nhưng những biện pháp cơ bản sau đây có thể mang lại sự bảo vệ:
- Tăng cường sức mạnh cho xương. Việc bổ sung đủ lượng canxi — 1.000 miligam mỗi ngày đối với hầu hết người lớn và ít nhất 1.200 miligam mỗi ngày đối với phụ nữ trên 50 tuổi — có thể giúp ngăn ngừa gãy xương.
- Ngăn ngừa té ngã. Ngã về phía trước và chống tay duỗi thẳng là nguyên nhân chính gây ra hầu hết các chấn thương cổ tay. Để giúp ngăn ngừa té ngã, hãy đi giày dép phù hợp. Loại bỏ các mối nguy hiểm trong nhà. Thắp sáng không gian sống của bạn. Và lắp đặt thanh vịn trong phòng tắm và tay vịn trên bậc lên xuống, nếu cần.
- Sử dụng đồ bảo hộ khi tham gia hoạt động thể thao. Đeo đồ bảo vệ cổ tay khi tham gia các hoạt động có nguy cơ cao như bóng đá, trượt tuyết và trượt patin.
- Chú ý đến yếu tố công thái học. Nếu bạn dành nhiều thời gian ngồi trước bàn phím, hãy nghỉ giải lao thường xuyên. Khi bạn gõ, hãy giữ cổ tay ở vị trí thư giãn, thích hợp. Bàn phím công thái học và miếng đệm cổ tay bằng bọt hoặc gel có thể giúp ích.
Chẩn đoán đau cổ tay
Trong quá trình khám, bác sĩ có thể:
- Kiểm tra cổ tay của bạn xem có bị đau, sưng hoặc biến dạng không
- Yêu cầu bạn cử động cổ tay để kiểm tra xem phạm vi chuyển động của bạn có bị giảm không
- Đánh giá sức mạnh cầm nắm và sức mạnh cẳng tay của bạn
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể đề nghị xét nghiệm hình ảnh, nội soi khớp hoặc xét nghiệm thần kinh.
Xét nghiệm hình ảnh
- Chụp X-quang. Đây là xét nghiệm thường được sử dụng nhất để kiểm tra đau cổ tay. Sử dụng một lượng nhỏ bức xạ, phương pháp chụp X-quang có thể phát hiện gãy xương hoặc dấu hiệu của bệnh viêm xương khớp.
- Chụp cắt lớp vi tính (CT). Kỹ thuật quét này có thể cung cấp hình ảnh chi tiết hơn về xương cổ tay của bạn và có thể phát hiện ra những vết nứt không hiển thị trên phim X-quang.
- Chụp cộng hưởng từ (MRI). Phương pháp này sử dụng sóng vô tuyến và từ trường mạnh để tạo ra hình ảnh chi tiết về xương và mô mềm của bạn. Khi chụp MRI cổ tay, bạn có thể đưa cánh tay vào một thiết bị nhỏ hơn thay vì máy MRI toàn thân.
- Siêu âm. Xét nghiệm đơn giản, không xâm lấn này có thể giúp quan sát gân, dây chằng và u nang.
Nội soi khớp
Nếu kết quả xét nghiệm hình ảnh không thuyết phục, bác sĩ có thể thực hiện nội soi khớp – một thủ thuật trong đó một dụng cụ có kích thước nhỏ bằng bút chì gọi là ống soi khớp được đưa vào cổ tay của bạn thông qua một vết rạch nhỏ trên da. Dụng cụ này chứa một đèn và một camera nhỏ, chiếu hình ảnh lên màn hình tivi. Nội soi khớp được coi là tiêu chuẩn vàng để đánh giá tình trạng đau cổ tay kéo dài. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể sửa chữa các vấn đề về cổ tay thông qua ống soi khớp.
Xét nghiệm thần kinh
Bác sĩ có thể yêu cầu bạn làm điện cơ đồ (EMG) nếu nghi ngờ bạn bị hội chứng ống cổ tay. Xét nghiệm này đo các xung điện nhỏ được tạo ra trong cơ của bạn. Một điện cực mỏng như kim được cắm vào cơ và hoạt động điện của nó được ghi lại khi cơ ở trạng thái nghỉ và khi cơ co lại. Các nghiên cứu dẫn truyền thần kinh cũng được thực hiện như một phần của EMG để đánh giá xem các xung điện có bị chậm lại ở vùng ống cổ tay hay không.
Chuẩn bị cho buổi đi khám
Bác sĩ có thể giới thiệu bạn đến bác sĩ chuyên về các bệnh về khớp, y học thể thao hoặc thậm chí là bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình.
Bạn có thể làm gì để chuẩn bị
Bạn nên ghi ra những thông tin sau:
- Mô tả chi tiết các triệu chứng của bạn
- Thông tin về các vấn đề y tế bạn đã gặp phải
- Thông tin về các vấn đề y tế của cha mẹ hoặc anh chị em của bạn
- Tất cả các thuốc và thực phẩm bổ sung mà bạn dùng
- Những câu hỏi bạn muốn hỏi bác sĩ
Bác sĩ của bạn sẽ hỏi gì
Bác sĩ có thể sẽ hỏi những câu hỏi như sau:
- Các triệu chứng của bạn bắt đầu từ khi nào?
- Các triệu chứng này có liên quan đến chấn thương gần đây không?
- Có chuyển động cụ thể nào ở cổ tay gây ra cơn đau không?
- Bạn có cảm thấy tê hoặc ngứa ran ở tay không?
- Bạn thuận tay phải hay tay trái?
- Nghề nghiệp của bạn là gì? Công việc này có đòi hỏi phải cử động cổ tay nhiều không?
- Bạn có tham gia môn thể thao hoặc sở thích nào gây áp lực lên cổ tay không?
Điều trị đau cổ tay
Các phương pháp điều trị các vấn đề về cổ tay rất khác nhau tùy thuộc vào loại, vị trí và mức độ nghiêm trọng của chấn thương, cũng như độ tuổi và sức khỏe tổng thể của bạn.
Thuốc
Thuốc giảm đau không kê đơn, chẳng hạn như ibuprofen (Advil, Motrin IB, các nhãn hiệu khác) và acetaminophen (Tylenol, các nhãn hiệu khác), có thể giúp giảm đau cổ tay. Thuốc giảm đau mạnh hơn có thể được kê đơn.
Vật lý trị liệu
Một nhà vật lý trị liệu có thể thực hiện các phương pháp điều trị và bài tập cụ thể cho các chấn thương cổ tay và các vấn đề về gân. Nếu bạn cần phẫu thuật, nhà vật lý trị liệu của bạn cũng có thể giúp phục hồi chức năng sau phẫu thuật. Bạn cũng có thể được hưởng lợi từ việc đánh giá công thái học để giải quyết các yếu tố tại nơi làm việc có thể góp phần gây ra đau cổ tay.
Nếu bạn bị gãy xương ở cổ tay, các mảnh xương sẽ cần được sắp xếp thẳng hàng để xương có thể lành lại bình thường. Bó bột hoặc đeo nẹp có thể giúp giữ các mảnh xương lại với nhau trong khi chúng lành lại.
Nếu bạn bị bong gân hoặc căng cơ cổ tay, bạn có thể cần phải đeo nẹp để bảo vệ gân hoặc dây chằng bị thương trong khi nó lành lại. Nẹp đặc biệt hữu ích với các chấn thương do sử dụng cổ tay quá mức, gây ra bởi các chuyển động lặp đi lặp lại.
Phẫu thuật
Trong một số trường hợp, có thể cần phải phẫu thuật. Ví dụ bao gồm:
- Gãy xương. Trong một số trường hợp, phẫu thuật có thể cần thiết để ổn định chỗ gãy xương để cho phép xương lành lại. Bác sĩ phẫu thuật có thể cần phải nối các mảnh xương lại với nhau bằng phần cứng kim loại.
- Hội chứng ống cổ tay. Nếu các triệu chứng của bạn nghiêm trọng, bạn có thể cần phải phẫu thuật cắt dây chằng tạo thành trần đường hầm để giải phóng áp lực lên dây thần kinh.
- Nối gân hoặc dây chằng. Đôi khi cần phải phẫu thuật để nối gân hoặc dây chằng bị đứt.
Đau cổ tay không phải lúc nào cũng cần điều trị y tế. Đối với chấn thương cổ tay nhẹ, hãy chườm đá và quấn cổ tay bằng băng thun.
