Việc duy trì trọng lượng cơ thể khỏe mạnh chỉ bằng việc thay đổi lối sống có thể là một khó khăn với một số người. Thuốc phentermine (Adipex-P, Lomaira) là giải pháp ngắn hạn dành cho những người cần trợ giúp giảm cân. Thuốc này nên được sử dụng kết hợp với chế độ dinh dưỡng lành mạnh, tập thể dục và thay đổi hành vi để đạt được kết quả tốt nhất.
Nếu nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn đã khuyên dùng thuốc phentermine, bạn có thể muốn biết mình sẽ cảm thấy như thế nào khi dùng thuốc, bao gồm cả những tác dụng phụ mà thuốc này có thể gây ra.
Các ý chính:
- Tác dụng phụ thường gặp nhất của phentermine (Adipex-P, Lomaira) là khô miệng và khó ngủ.
- Các tác dụng phụ nghiêm trọng, chẳng hạn như bệnh van tim và cao huyết áp ở phổi (pulmonary hypertension), là cực kỳ hiếm gặp. Những tác dụng phụ này cũng ít xảy ra hơn khi bạn chỉ dùng thuốc phentermine.
- Phentermine không được đề xuất cho những người có vấn đề về tim hoặc có tiền sử lạm dụng chất gây nghiện.
Tổng quan về tác dụng phụ phentermine
Một số tác dụng phụ của phentermine sẽ biến mất khi cơ thể bạn thích nghi với thuốc này. Các tác dụng phụ khác sẽ nghiêm trọng hơn, bạn cần biết về chúng để biết khi nào cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế. Dưới đây là một số tác dụng phụ phentermine phổ biến và nghiêm trọng được báo cáo trong các thử nghiệm lâm sàng. Hãy nhớ rằng mọi người phản ứng với thuốc khác nhau, vì vậy bạn có thể gặp một tác dụng phụ không được liệt kê ở đây.
Những tác dụng phụ thường gặp:
- Khô miệng
- Khó ngủ
- Đau đầu
- Run rẩy
- Chóng mặt
- Bồn chồn
- Táo bón hoặc tiêu chảy
- Tăng nhịp tim
- Tăng huyết áp
- Tác dụng phụ về mặt tình dục
- Ngứa da hoặc nổi mẩn trên da
Những tác dụng phụ hiếm gặp nhưng nghiêm trọng:
- Tăng huyết áp phổi (hiếm)
- Tổn thương van tim
- Lạm dụng và lệ thuộc
- Chức năng bị suy yếu
Hãy cùng xem xét kỹ hơn chín tác dụng phụ của thuốc phentermine và những điều cần làm nếu bạn gặp phải chúng.
1. Khô miệng
Khô miệng là một trong những tác dụng phụ phổ biến nhất của phentermine. Nguyên nhân là do thuốc này làm giảm khả năng tiết nước bọt. Khi ít nước bọt, miệng bạn có thể cảm thấy khô hơn bình thường. Khô miệng không chỉ gây khó chịu mà khô miệng mãn tính còn dẫn đến khó nuốt và sâu răng.
Hãy đảm bảo uống nhiều nước trong khi dùng thuốc phentermine. Cố gắng tránh những thực phẩm quá ngọt hoặc mặn – chúng có thể làm trầm trọng thêm tác dụng phụ này. Bạn cũng có thể thử dùng những sản phẩm điều trị khô miệng không kê đơn như kẹo cao su, nước súc miệng hoặc viên ngậm.
Nếu tác dụng phụ này trở nên trầm trọng hơn hoặc không thuyên giảm theo thời gian, hãy cho người kê đơn thuốc của bạn biết. Họ có thể giúp xác định xem phentermine có phải là nguyên nhân hay không và cách xử trí.
2. Khó ngủ
Khó ngủ là một tác dụng phụ phổ biến khác của thuốc này. Phentermine được coi là một chất kích thích và nó có thể khiến bạn cảm thấy tỉnh táo và tràn đầy năng lượng. Cảm giác này khiến bạn khó ngủ hơn.
Bạn có thể ngăn ngừa các vấn đề về giấc ngủ bằng cách dùng thuốc phentermine một lần mỗi ngày vào buổi sáng. Dùng thuốc này sớm trong ngày giúp cơ thể bạn có nhiều thời gian hơn để xử lý thuốc. Vào thời điểm bạn chuẩn bị đi ngủ, cơ thể bạn sẽ có ít thuốc tác động đến giấc ngủ hơn.
Bạn cũng nên thực hành vệ sinh giấc ngủ tốt. Tránh uống rượu bia, caffeine và các bữa ăn thịnh soạn trước khi đi ngủ. Hãy tạo một môi trường thư giãn và cố gắng đi ngủ vào cùng một thời điểm mỗi đêm.
Các vấn đề về giấc ngủ có thể biến mất khi cơ thể bạn thích nghi với thuốc phentermine. Nhưng nếu tác dụng phụ này vẫn tiếp tục, hãy nói chuyện với người kê đơn thuốc của bạn. Họ có thể giảm liều thuốc của bạn hoặc thêm một loại thuốc khác để giúp bạn ngủ.
3. Đau đầu
Một số người dùng thuốc phentermine bị đau đầu. Phentermine có thể làm co và giãn mạch máu của bạn. Tác động này có thể làm thay đổi lưu lượng máu đến não, kích hoạt các tín hiệu đau và dẫn đến đau đầu.
Bạn nên uống nhiều chất lỏng. Bạn cũng có thể hỏi người kê đơn thuốc hoặc dược sĩ về các lựa chọn thuốc không kê đơn như acetaminophen (Tylenol) hoặc ibuprofen (Advil, Motrin).
Nếu cơn đau đầu không biến mất hoặc trở nên nghiêm trọng hơn, hãy nói chuyện với nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn. Đau đầu dai dẳng có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn và không được bỏ qua.
4. Run rẩy
Vì là chất kích thích nên thuốc phentermine đôi khi gây run rẩy. Mặc dù tác dụng phụ này thường nhẹ và hết nhanh, nhưng đó cũng có thể là dấu hiệu cho thấy liều thuốc của bạn quá cao.
Hãy cho người kê đơn thuốc biết nếu bạn đang gặp phải tình trạng run rẩy không cải thiện. Họ có thể cần giảm liều phentermine của bạn. Nếu bạn có các triệu chứng khác cùng với cơn run, như thở nhanh, lú lẫn và co thắt dạ dày, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức.
5. Thay đổi hành vi
Phentermine giải phóng một số hóa chất trong não mà có thể dẫn đến cảm giác hưng phấn. Vì phentermine có thể làm thay đổi trạng thái tinh thần của bạn, bạn nên tránh lái xe hoặc vận hành máy móc hạng nặng cho đến khi biết nó sẽ ảnh hưởng đến mình như thế nào. Bạn cũng nên tránh uống rượu bia nếu đang uống thuốc phentermine, vì rượu bia sẽ làm trầm trọng thêm những tác dụng phụ này.
Trong một số ít trường hợp, phentermine có thể gây ra những thay đổi tâm trạng nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như cảm thấy kích động quá mức hoặc nhìn thấy những thứ không có ở đó. Nếu bạn bắt đầu nhận thấy những thay đổi trong tâm trạng hoặc hành vi của mình khi dùng thuốc phentermine, hãy nhớ báo cho nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn biết.
Do tác dụng của nó đối với não, phentermine được phân loại là chất bị kiểm soát. Điều này có nghĩa là phentermine có khả năng bị lạm dụng và lệ thuộc. Người kê đơn thuốc sẽ xác định liệu phentermine có phải là lựa chọn tốt cho bạn hay không dựa trên tiền sử bệnh của bạn.
6. Táo bón hoặc tiêu chảy
Phentermine có thể gây táo bón. Nhưng cũng đã có báo cáo về tình trạng tiêu chảy ở một số người dùng thuốc này.
Cho dù bạn bị táo bón hay tiêu chảy khi uống thuốc phentermine, việc uống đủ nước là quan trọng. Chất lỏng giúp mọi thứ di chuyển qua đường tiêu hóa nếu bạn bị táo bón. Chất lỏng cũng có thể bổ sung lượng nước bị mất do tiêu chảy.
Các lựa chọn thuốc không kê đơn bao gồm docusate natri (Colace) và polyethylene glycol (Miralax) để điều trị táo bón và loperamid (Imodium AD) để điều trị tiêu chảy.
Nếu các vấn đề về dạ dày của bạn không biến mất, hãy cho nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn biết. Họ có thể điều chỉnh liều lượng thuốc của bạn hoặc khuyên bạn nên chuyển sang loại thuốc khác để kiểm soát cân nặng của mình.
7. Tác dụng phụ về tình dục
Có khả năng phentermine gây ra tác dụng phụ về tình dục. Những tác dụng phụ này có thể bao gồm rối loạn chức năng cương dương hoặc thay đổi ham muốn tình dục.
Nếu những tác dụng phụ này trở nên khó chịu, hãy nói chuyện với người kê đơn thuốc. Họ có thể loại trừ các nguyên nhân có thể khác và giúp bạn tìm ra giải pháp.
8. Tăng huyết áp và tăng nhịp tim
Phentermine có thể gây ra huyết áp cao và nhịp tim nhanh. Nguyên nhân có thể là do ảnh hưởng của nó lên mạch máu. Bạn có thể nhận thấy tim mình đập nhanh hơn khi mới bắt đầu dùng thuốc phentermine, nhưng tác dụng phụ này không nghiêm trọng và thường biến mất theo thời gian.
Lưu ý rằng không phải tất cả các nhà nghiên cứu đều chấp nhận khả năng xảy ra tác dụng phụ này. Trên thực tế, một nghiên cứu gần đây cho thấy điều ngược lại. Nghiên cứu này phát hiện ra rằng việc giảm cân được hỗ trợ bởi phentermine thực sự có thể làm giảm huyết áp ở những người dùng thuốc này.
Huyết áp cao thường không có triệu chứng, vì vậy rất khó để đánh giá mức độ nghiêm trọng nếu không đo huyết áp. Nếu đây là mối lo ngại của bạn, hãy theo dõi huyết áp bằng máy đo huyết áp tại nhà. Các triệu chứng của nhịp tim nhanh dễ nhận biết hơn và bao gồm chóng mặt, buồn nôn và cảm giác khó thở.
Hãy cho nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn biết nếu bạn có tiền sử bệnh tim. Họ sẽ giúp quyết định xem thuốc phentermine có an toàn cho bạn dùng hay không. Nếu bạn cảm thấy chóng mặt hoặc cảm thấy tim mình đập nhanh sau khi uống thuốc phentermine, hãy cho người kê đơn thuốc biết. Nếu tại bất kỳ thời điểm nào bạn bị đau ngực hoặc khó thở, hãy tìm kiếm sự chăm sóc khẩn cấp.
9. Bệnh van tim và bệnh phổi
Các vấn đề về van tim được phát hiện khi thuốc phentermine được dùng cùng với thuốc fenfluramine hoặc dexfenfluramine để giảm cân vào cuối những năm 1990. Nó dẫn đến van tim bị tổn thương và rò rỉ, buộc tim phải làm việc nhiều hơn. Thuốc gây ra vấn đề này – được gọi là fen-phen – đã bị rút khỏi thị trường vì lý do này.
Fen-phen cũng gây tăng huyết áp phổi nguyên phát (primary pulmonary hypertension), là một bệnh phổi hiếm gặp và gây tử vong ở một số người.
Cả hai tác dụng phụ này đều hiếm gặp khi chỉ dùng thuốc phentermine.
Phentermine không được đề xuất nếu bạn có tiền sử các vấn đề về tim (chẳng hạn như đột quỵ, vấn đề về nhịp tim hoặc suy tim). Trước khi bắt đầu uống thuốc phentermine, hãy đảm bảo rằng người kê đơn thuốc biết đầy đủ tiền sử bệnh của bạn.
Các triệu chứng của bệnh van tim bao gồm đau ngực, cảm thấy khó thở và chóng mặt. Các triệu chứng tăng huyết áp phổi nguyên phát bao gồm khó thở, đau ngực và sưng phù mắt cá chân. Nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào trong số này khi dùng thuốc phentermine, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức.
Khi nào bạn nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế vì tác dụng phụ của phentermine?
Khi cơ thể bạn quen với phentermine, một số tác dụng phụ của nó có thể tự biến mất. Nhưng nếu bạn nhận thấy bất kỳ tác dụng phụ phentermine nào không biến mất hoặc ngày càng trầm trọng hơn, hãy cho nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn biết. Họ có thể điều chỉnh liều lượng thuốc hoặc kế hoạch điều trị của bạn.
Nếu bạn gặp khó khăn khi thở, đau ngực hoặc sưng phù mắt cá chân khi dùng thuốc phentermine, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức. Đây có thể là triệu chứng của một tác dụng phụ nghiêm trọng hơn.
Tóm tắt
Phentermine (Adipex P, Lomaira) giúp giảm cân ở những người không đáp ứng với việc thay đổi lối sống. Tác dụng phụ của nó có thể khác nhau tùy theo từng người. Nhưng tác dụng phụ phentermine phổ biến nhất là khô miệng và khó ngủ. Nhức đầu, run rẩy và nhịp tim tăng cũng có thể xảy ra.
Các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn của phentermine, chẳng hạn như bệnh van tim và huyết áp cao ở phổi, là cực kỳ hiếm. Phentermine không được đề xuất nếu bạn có vấn đề về tim hoặc có tiền sử lạm dụng chất gây nghiện. Nếu bạn quan tâm đến việc sử dụng thuốc phentermine, trước tiên hãy nói chuyện với người kê đơn thuốc. Họ có thể giúp quyết định xem đó có phải là loại thuốc an toàn và phù hợp với bạn hay không.
Tài liệu tham khảo:
Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ. Triệu chứng của bệnh van tim.
Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ. (2022). Nhịp tim nhanh.
Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ. (2023). Các triệu chứng của huyết áp cao là gì?
Baraness, L., và cộng sự. (2023). Đau đầu cấp tính. StatPearls.
Bryant Ranch Prepack. (2024). Phentermine hydrochloride.
Connolly, HM và cộng sự. (1997). Bệnh van tim liên quan đến fenfluramine-phentermine. Tạp chí Y học New England
Cosentino, G., và cộng sự. (2013). Phentermine và topiramate để kiểm soát bệnh béo phì: Đánh giá
Gordan, R., và cộng sự. (2015). Kiểm soát tự động và nội tiết của chức năng tim mạch
Hendricks, EJ và cộng sự. (2012). Tác dụng đối với huyết áp và nhịp tim, giảm cân và duy trì trong quá trình điều trị bằng thuốc phentermine lâu dài đối với bệnh béo phì.
Johns Hopkins Medicine. Liệu pháp hành vi chuyên sâu cho bệnh béo phì.
Wadden, TA, và cộng sự. (1998). Phần cuối của fen-phen: Nghiên cứu về giảm cân và bệnh van tim. Nghiên cứu về Béo phì
