Thỉnh thoảng bị mất ngủ là chuyện bình thường. Nhưng đối với một số người, mất ngủ là vấn đề mãn tính (dài hạn). Mất ngủ được coi là mãn tính nếu xảy ra ít nhất 3 đêm mỗi tuần trong tối thiểu 3 tháng.
Mất ngủ mãn tính có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của bạn. Và thiếu ngủ cũng liên quan đến các tình trạng bệnh lý khác — chẳng hạn như trầm cảm, bệnh tim và tiểu đường. Nếu bạn đang vật lộn với các vấn đề về giấc ngủ, một loại thuốc theo toa như Ambien (zolpidem tartrate) có thể giúp ích. Ambien điều trị chứng mất ngủ, nhưng chỉ được dùng trong thời gian ngắn và có một số tác dụng phụ mà bạn nên biết.
Những ý chính:
- Những tác dụng phụ thường gặp của Ambien (zolpidem) bao gồm buồn ngủ vào ban ngày, chóng mặt và buồn nôn. Mộng du, thay đổi hành vi và các triệu chứng cai thuốc cũng có thể xảy ra.
- Có nguy cơ mắc chứng mất trí, ung thư và tử vong cao hơn ở những người dùng thuốc Ambien. Nhưng cần có thêm thông tin để hiểu được vai trò tiềm ẩn của Ambien trong những vấn đề này.
- Ambien có thể không phải là lựa chọn tốt nhất nếu bạn trên 65 tuổi, có tiền sử lạm dụng chất gây nghiện hoặc đang sống chung với chứng trầm cảm. Nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn có thể giúp bạn xem xét các rủi ro và lợi ích của Ambien trong những trường hợp này.
Những tác dụng phụ thường gặp của thuốc Ambien (zolpidem tartrate)
Dưới đây là các tác dụng phụ phổ biến và hiếm gặp của Ambien được báo cáo trong các thử nghiệm lâm sàng. Hãy nhớ rằng bạn có thể gặp phải các tác dụng phụ không được liệt kê ở đây.
Những tác dụng phụ thường gặp của thuốc Ambien:
- Buồn ngủ
- Chóng mặt
- Buồn nôn và ói mửa
- Tiêu chảy
- Cảm thấy uể oải trong ngày
- Vấn đề về trí nhớ
- Đau đầu
- Nhìn đôi hoặc nhìn mờ
- Đau cơ hoặc đau khớp
Những tác dụng phụ và rủi ro nghiêm trọng của thuốc Ambien:
- Phản ứng dị ứng
- Triệu chứng cai thuốc (nếu ngừng thuốc đột ngột)
- Suy nghĩ và hành vi bất thường
- Tăng nguy cơ té ngã, thương tích và tai nạn giao thông
- Ảo giác
- Trầm cảm ngày càng nặng hơn
- Mộng du hoặc các hành động khác được thực hiện trong khi ngủ (parasomnias)
- Khó thở
- Tăng nguy cơ mắc chứng mất trí ở người lớn tuổi
Hãy cùng xem xét kỹ hơn bảy tác dụng phụ thường gặp của Ambien mà bạn nên cân nhắc trước khi dùng thuốc này.
1. Buồn ngủ vào ban ngày
Vì thuốc Ambien điều trị chứng mất ngủ, nên tác dụng phụ phổ biến nhất của thuốc là buồn ngủ. Trong hầu hết các trường hợp, buồn ngủ là tác dụng phụ nhẹ. Nhưng đôi khi nó có thể kéo dài và khiến bạn vẫn cảm thấy buồn ngủ vào ngày hôm sau sau khi dùng thuốc.
Bạn chỉ nên uống thuốc Ambien nếu bạn có thể nghỉ ngơi trong vòng 7 đến 8 giờ sau khi uống thuốc. Và đừng kết hợp thuốc với các chất khác có thể khiến bạn buồn ngủ. Các chất này bao gồm rượu bia, benzodiazepin hoặc thuốc giảm đau opioid. Và nếu bạn cảm thấy buồn ngủ vào ngày tiếp theo sau khi dùng thuốc Ambien, hãy tránh lái xe cho đến khi bạn cảm thấy đủ tỉnh táo để lái xe an toàn.
Zolpidem ER (Ambien CR) là phiên bản giải phóng kéo dài của thuốc Ambien. Thuốc này tồn tại lâu hơn trong cơ thể và có thể gây buồn ngủ vào ngày hôm sau ở 15% người lớn dùng thuốc. Trên thực tế, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cảnh báo rằng bạn không được lái xe hoặc tham gia vào các hoạt động khác cần sự tỉnh táo về mặt tinh thần vào ngày hôm sau sau khi dùng thuốc Ambien CR.
Nếu buồn ngủ ban ngày là vấn đề của bạn khi dùng thuốc zolpidem ER, hãy trao đổi với bác sĩ kê đơn về việc chuyển sang dạng giải phóng tức thời. Điều này có thể giúp giảm nguy cơ gặp phải tác dụng phụ này.
2. Chóng mặt
Thuốc Ambien ảnh hưởng đến não và tủy sống của bạn, còn được gọi là hệ thần kinh trung ương. Tác dụng này có thể gây chóng mặt và khiến bạn cảm thấy choáng váng hoặc vụng về hơn bình thường. Thuốc này cũng có thể khiến bạn dễ bị ngã hơn. Và những lần ngã này có thể dẫn đến chấn thương não và gãy xương hông ở những người dùng thuốc. Điều này đặc biệt đúng đối với người lớn từ 65 tuổi trở lên.
Bạn nên đợi đến trước giờ đi ngủ mới uống thuốc Ambien. Điều này giúp giảm nguy cơ té ngã do chóng mặt. Nếu bạn cần đứng dậy sau khi uống thuốc Ambien, hãy di chuyển chậm rãi và bám vào thứ gì đó để giúp bạn di chuyển an toàn.
3. Buồn nôn
Buồn nôn là một tác dụng phụ khác có thể xảy ra khi dùng thuốc Ambien. Chóng mặt do thuốc Ambien gây ra có thể dẫn đến buồn nôn. Nhưng buồn nôn cũng có thể tự xảy ra ở một số người. Buồn nôn cũng có vẻ dễ xảy ra hơn khi dùng thuốc ER zolpidem.
Bạn nên uống thuốc Ambien khi bụng đói. Nhưng nếu buồn nôn gây khó chịu, uống thuốc với một bữa ăn nhẹ trước khi đi ngủ có thể giúp ích. Lưu ý rằng thức ăn có thể làm thuốc Ambien kém hiệu quả hơn và mất nhiều thời gian hơn để có tác dụng. Bạn cũng có thể trao đổi với bác sĩ kê đơn xem liệu liều thấp hơn hoặc một dạng thuốc Ambien khác có thể là lựa chọn tốt hơn hoặc dễ chịu hơn cho bạn hay không.
Bạn cũng có thể cảm thấy buồn nôn nếu đột nhiên ngừng dùng thuốc Ambien.
4. Suy nghĩ và hành vi bất thường
Những thay đổi hành vi khác cũng có thể xảy ra khi dùng thuốc Ambien. Có thể có sự kích động, hung hăng và các hành động khác không bình thường. Ảo giác — cả nhìn thấy và nghe thấy những thứ không có thật — cũng có thể là một vấn đề. Tuy nhiên, ảo giác có vẻ phổ biến hơn với thuốc ER zolpidem.
Dùng thuốc Ambien cùng với thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) cũng có thể làm tăng khả năng xuất hiện ảo giác. Các thuốc SSRI phổ biến bao gồm sertraline (Zoloft) và fluoxetine (Prozac).
Nếu bạn nhận thấy những thay đổi trong hành vi hoặc bắt đầu bị ảo giác khi dùng thuốc Ambien, hãy liên hệ ngay với nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn. Họ có thể sẽ đổi sang một loại thuốc khác để giúp bạn ngủ.
5. Các triệu chứng cai thuốc Ambien
Như đã đề cập, bạn có thể gặp một số triệu chứng nếu bạn đột ngột ngừng dùng thuốc Ambien sau một thời gian dùng thuốc. Điều này cũng có thể xảy ra nếu bạn giảm liều thuốc quá nhanh. Các triệu chứng có thể bao gồm buồn nôn, nôn và đau bụng. Đổ mồ hôi, run rẩy và co giật có thể xảy ra trong những trường hợp nghiêm trọng hơn.
Các triệu chứng cai thuốc Ambien có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần. Nhưng các triệu chứng thường bắt đầu cải thiện sau khoảng 4 đến 5 ngày sau khi ngừng thuốc. Các triệu chứng này có nhiều khả năng xảy ra hơn nếu bạn dùng liều thuốc Ambien cao hơn so với liều được kê đơn cho bạn.
Nếu bạn muốn ngừng dùng thuốc Ambien, bác sĩ kê đơn có thể giúp bạn ngừng thuốc một cách an toàn. Họ cũng có thể đưa ra cho bạn lời khuyên để xử lý bất kỳ triệu chứng nào nếu chúng xảy ra.
6. Nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ cao hơn
Người lớn tuổi có nguy cơ gặp phải các tác dụng phụ lâu dài từ thuốc Ambien cao hơn. Các tác dụng phụ lâu dài bao gồm suy giảm trí nhớ và đặc biệt là suy nghĩ lẫn lộn. Một nghiên cứu năm 2017 từ Đài Loan đã theo dõi gần 7.000 người lớn tuổi dùng thuốc Ambien trong hơn 2 năm. Nghiên cứu phát hiện ra rằng những người dùng thuốc Ambien hơn 180 ngày mỗi năm có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer cao hơn so với những người dùng thuốc ít hơn 28 ngày mỗi năm.
Thuốc Ambien cũng liên quan đến nguy cơ mắc chứng mất trí cao hơn ở người lớn tuổi. Nhưng cần có thêm thông tin để hiểu rõ hơn về nguy cơ này.
7. Nguy cơ ung thư và tử vong cao hơn
Thuốc Ambien có liên quan đến nguy cơ ung thư hoặc tử vong hoặc cả hai cao hơn. Nguy cơ cao hơn này cũng được tìm thấy ở các loại thuốc hỗ trợ giấc ngủ theo toa khác. Trong một nghiên cứu năm 2012, nguy cơ tử vong cao hơn xuất hiện ngay cả ở những người dùng ít hơn 18 liều thuốc như Ambien mỗi năm trong khoảng thời gian 2,5 năm.
Trong một nghiên cứu khác năm 2012, những người dùng 300 mg thuốc Ambien trở lên trong vòng 1 năm có nguy cơ mắc ung thư cao hơn sáu lần so với những người không dùng thuốc. Và một nghiên cứu năm 2022 phát hiện ra rằng những người từ 18 đến 64 tuổi tiếp xúc với thuốc Ambien có nguy cơ tử vong do ung thư não cao hơn.
Lưu ý rằng chỉ vì thuốc Ambien có liên quan đến nguy cơ ung thư và tử vong cao hơn không có nghĩa là nó trực tiếp gây ra chúng. Cần có thêm thông tin để hiểu rõ hơn về những mối liên hệ tiềm ẩn này.
Thuốc Ambien có an toàn không?
Thuốc Ambien được coi là an toàn cho hầu hết mọi người nếu dùng theo chỉ dẫn trong thời gian ngắn. Nhưng thuốc này không được chấp thuận để điều trị lâu dài. Và thuốc Ambien không được đề xuất cho người lớn tuổi do nguy cơ té ngã và mất trí nhớ cao hơn khi dùng thuốc.
Ambien cũng là một chất được kiểm soát. Điều này có nghĩa là thuốc này có nguy cơ gây nghiện hoặc lạm dụng cho những người dùng nó. Vì vậy, thuốc Ambien có thể không phải là lựa chọn an toàn nếu bạn có tiền sử lạm dụng hoặc lệ thuộc vào chất gây nghiện.
Thuốc Ambien cũng có thể kém an toàn hơn nếu bạn có tiền sử trầm cảm hoặc bị ngưng thở khi ngủ. Thuốc Ambien có thể làm trầm trọng thêm các tình trạng này, vì vậy bạn chỉ nên dùng thuốc nếu bác sĩ kê đơn đồng ý.
Như đã đề cập, FDA (Hoa Kỳ) đã cảnh báo mọi người về việc lái xe sau khi dùng thuốc Ambien. Một nghiên cứu năm 2015 cho thấy bạn có khả năng gặp tai nạn xe hơi cao gấp đôi nếu bạn dùng thuốc Ambien. Và việc lái xe trong khi dùng thuốc Ambien cũng giống như lái xe khi say rượu bia.
Tóm tắt
Ambien (zolpidem) là một loại thuốc thường được kê đơn để giúp bạn ngủ. Các tác dụng phụ thường gặp của Ambien bao gồm buồn ngủ vào ban ngày, chóng mặt và buồn nôn. Mộng du, thay đổi hành vi và các triệu chứng ngừng thuốc cũng có thể xảy ra.
Thuốc Ambien không được đề xuất cho người lớn tuổi hoặc những người có tiền sử lạm dụng chất gây nghiện. Có thể có mối liên quan giữa thuốc Ambien và nguy cơ mắc chứng mất trí, ung thư và tử vong cao hơn, nhưng cần có thêm thông tin để hiểu rõ những rủi ro này.
Tài liệu tham khảo:
A-S Medication Solutions. (2024). Zolpidem tartrat.
[Aphena Pharma Solutions – Tennessee, LLC.(2019)]. Zolpidem tartrate giải phóng kéo dài.
Awasthi, H. và cộng sự (2023). Ngừng đột ngột việc sử dụng zolpidem liều cao mãn tính: Một báo cáo trường hợp về tình trạng mê sảng do thuốc gây ra. [Cureus].
Cheng, HT và cộng sự (2017). Mối liên quan giữa việc sử dụng zolpidem và nguy cơ mắc bệnh Alzheimer ở người lớn tuổi. [Journal of the American Geriatrics Society].
Daley, C., và cộng sự (2011). “Tôi đã làm gì?” Zolpidem và tòa án. [Journal of the American Academy of Psychiatry and the Law].
Edinoff, AN, và cộng sự (2021). Zolpidem: Hiệu quả và tác dụng phụ của thuốc điều trị mất ngủ. [Health Psychology Research].
Elko, CJ, và cộng sự (2009). Ảo giác liên quan đến Zolpidem và ức chế tái hấp thu serotonin: Một tương tác có thể xảy ra. [Journal of Toxicology: Clinical Toxicology].
Hansen, RN, và cộng sự (2015). Sử dụng thuốc an thần gây ngủ và nguy cơ tai nạn giao thông. [American Journal of Public Health].
Hwang, S. và cộng sự (2022). Mối liên quan giữa zolpidem với tỷ lệ tử vong tăng ở bệnh nhân ung thư não: Một nghiên cứu đoàn hệ hồi cứu dựa trên cơ sở dữ liệu dịch vụ bảo hiểm y tế quốc gia. [Journal of Clinical Neurology].
Kao, CH, và cộng sự (2012). Mối quan hệ giữa zolpidem và nguy cơ ung thư: Một nghiên cứu theo nhóm dân số Đài Loan. [Mayo Clinic Proceedings].
Kirkwood, C., và cộng sự (2007). Zolpidem dạng giải phóng chậm trong điều trị chứng mất ngủ. [Neuropsychiatric Disease and Treatment].
Kripke, DF, và cộng sự (2012). Mối liên hệ giữa thôi miên với tỷ lệ tử vong hoặc ung thư: Một nghiên cứu nhóm đối chứng. [BMJ Open].
Viện Tim, Phổi và Máu Quốc gia. (2022). Thiếu ngủ và thiếu chất là gì?
Tom, SE và cộng sự (2016). Thuốc an thần không phải benzodiazepine và nguy cơ chấn thương do té ngã. [Sleep].
Tseng, L. và cộng sự (2020). Thuốc benzodiazepin, thuốc ngủ z và nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ: Những cân nhắc đặc biệt về thời gian bán hủy và việc sử dụng đồng thời. [Neurotherapeutics].
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ. (2017). Thông báo về an toàn thuốc của FDA: FDA chấp thuận thay đổi nhãn và liều dùng mới cho các sản phẩm zolpidem và khuyến cáo tránh lái xe vào ngày sau khi sử dụng Ambien CR.
