Bệnh sốt rét

Có 4.168 lượt xem
BỆNH SỐT RÉT
Sốt rét là một chứng bệnh gây ra bởi ký sinh trùng loại protozoa tên Plasmodium, lây truyền từ người này sang người khác khi những người này bị muỗi đốt. Bệnh này thấy nhiều nhất tại vùng nhiệt đới của châu Mỹ, châu Á và châu Phi. Mỗi năm có khoảng nửa tỉ người mắc bệnh này, trong đó trên dưới 3 triệu người chết – đa số là trẻ em khu vực phía nam sa mạc Sahara, châu Phi.[1] Sốt rét thường thấy ở các xứ nghèo và lạc hậu.

Sốt từng cơn – biểu hiện bằng những cơn rét run, nóng, rồi toát mồ hôi, nhức đầu, đau xương sống, phá hủy rất nhiều hồng huyết cầu trong máu.

Sốt rét cách nhật — Bệnh sốt rét cứ cách một ngày hay hai ngày lại lên cơn.

Bệnh sốt rét là một căn bệnh truyền nhiễm. phổ biến cùng là vấn đề y tế công cộng khó khăn

Bệnh sốt rét và cách phòng chống

Bệnh sốt rét còn gọi là ngã nước là một bệnh do ký sinh trùng sốt rét gây nên, bệnh do muỗi anophen (dân gian vẫn thường gọi là muỗi đòn sóc) truyền từ người bệnh sang người lành. Bệnh có nhiều ở các vùng rừng núi, vùng ven biển nước lợ và dễ gây thành dịch.
Người mắc bệnh sốt rét thường xuyên bị thiếu máu, người gầy, da xanh, niêm mạc mắt nhợt. Sốt rét có thể làm cho lách to, phù nề do suy dinh dưỡng, phụ nữ có thai mắc sốt rét dễ bị đẻ non, sảy thai, thai chết lưu, trẻ em mắc sốt rét dễ bị suy dinh dưỡng, chậm lớn. Người mắc sốt rét không được điều trị sẽ chuyển thành sốt rét ác tính và chết. Nếu mắc bệnh sốt rét không được điều trị hoặc điều trị không đúng sẽ là nguồn bệnh để lây sang người khác làm cho nhiều người mắc bệnh, gây nên dịch sốt rét. Bệnh sốt rét làm giảm sức lao động, tốn tiền mua thuốc nên giảm thu nhập, dẫn tới nghèo đói, vì vậy bệnh sốt rét có ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển của đời sống kinh tế xã hội.

Nguyên do bệnh là ký sinh trùng protozoa thuộc chi Plasmodium. Chi này có bốn loài làm con người nhiễm bệnh. Nguy hiểm hơn cả là Plasmodium falciparum và Plasmodium vivax. Hai loài còn lại (Plasmodium ovale, Plasmodium malariae) cũng gây bệnh nhưng ít tử vong hơn.

Ở nước ta thường gặp hai loại ký sinh trùng sốt rét:

+ Phan-xi-pa-rum (P.falciparum). Phan-xi-pa-rum thường gây sốt hằng ngày, gây ra sốt rét nặng và sốt rét ác tính, chiếm khoảng 70%.

+ Vi-vắc (P.vivax) thường gây sốt cách nhật (cách ngày sốt một lần) chiếm khoảng 30%.

Bệnh sốt rét tồn tại và lan truyền cần có 3 yếu tố:

– Nguồn bệnh: người có ký sinh trùng sốt rét trong máu.

– Muỗi anophen (muỗi đòn sóc).

– Những người sống trong vùng sốt rét hoặc qua lại vùng sốt rét (người lành).

Người mắc bệnh sốt rét (mắc ký sinh trùng sốt rét) có thể điều trị khỏi hoàn toàn và chúng ta có thể phòng chống được bệnh sốt rét cho những người sống hoặc đi vào vùng có nguy cơ mắc bệnh sốt rét.

* Một người nghi mắc bệnh sốt rét khi:

Người bệnh đang sốt, nhiệt độ kẹp nách từ 37,5oC trở lên hoặc có sốt trong vòng 3 ngày trước đó.

Đang sống hoặc đã qua lại vùng sốt rét trong vòng 6 tháng gần đây.

Không tìm thấy các biểu hiện của các bệnh có sốt khác.

Nếu điển hình bạn sẽ thấy các biểu hiện:

Người bệnh sốt ngày một cơn với 3 giai đoạn:

– Rét run: đắp nhiều chăn vẫn rét.

– Sốt cao: nhiệt độ từ 38,5oC-39oC, có khi đến 40oC

– Vã mồ hôi: Nhiệt độ giảm dần, người bệnh thấy dễ chịu.

Một cơn sốt thường kéo dài từ 3 đến 4 giờ.

Nếu không điển hình:

– Bệnh nhân sốt liên tục không thành cơn, thường gặp ở những người mới bị sốt rét lần đầu.

– Hoặc chỉ ớn lạnh, nhiệt độ không cao (từ 37,5oC-38oC) thường gặp ở những người sống trong vùng sốt rét đã bị sốt rét nhiều lần

– Có biểu hiện thiếu máu: da xanh, niêm mạc mắt nhợt, lòng bàn tay nhợt.

Khi bạn nghĩ tới mắc bệnh sốt rét cần phải tới cơ sở y tế gần nhất lấy lam máu ngay để xét nghiệm tìm ký sinh trùng sốt rét và được điều trị sớm.

Muốn phòng bệnh sốt rét:

– Bạn phải ngủ màn chống muỗi đốt.

– Nếu bạn từ vùng không có sốt rét lưu hành vào vùng có sốt rét lưu hành (vùng nguy cơ mắc bệnh sốt rét) bạn có thể uống thuốc phòng bệnh sốt rét và phải ngủ màn chống muỗi đốt.

Thuốc sốt rét được cấp không mất tiền tại các trạm y tế xã, khoa sốt rét thuộc trung tâm y tế dự phòng, trung tâm phòng chống sốt rét các tỉnh thành phố. Tại các địa chỉ trên bạn sẽ được cấp thuốc sốt rét và hướng dẫn điều trị.

Theo Báo Sức khỏe và đời sống