8:13 am - Wednesday September 24, 2014

Bệnh mất trí nhớ

Sa sút trí tuệ – Mất trí nhớ – Điên! Triệu chứng khác nhau tùy nguyên nhân, thường là: Mất trí nhớ, khó khăn giao tiếp, không có khả năng tìm hiểu và nhớ thông tin mới, tính cách thay đổi, hành vi không thích hợp, ảo giác…

Định nghĩa

Sa sút trí tuệ không phải là một bệnh cụ thể. Thay vào đó, nó mô tả một nhóm các triệu chứng ảnh hưởng đến khả năng trí tuệ và xã hội nghiêm trọng, đủ để can thiệp vào hoạt động hàng ngày. Nó gây ra bởi điều kiện hoặc thay đổi trong não, các loại khác nhau của chứng mất trí tồn tại tùy thuộc vào nguyên nhân. Alzheimer là dạng bệnh phổ biến nhất.

Mất trí nhớ đơn độc nhưng không có nghĩa là đã mất trí nhớ hoàn toàn. Sa sút trí tuệ cho thấy vấn đề với ít nhất hai chức năng não bộ, ví dụ như mất trí nhớ cùng với các bản án, người khiếm thính hoặc ngôn ngữ. Chứng mất trí có thể làm bối rối và không thể nhớ tên người, cũng có thể trải nghiệm những thay đổi trong tính cách và hành vi xã hội. Tuy nhiên, một số nguyên nhân gây mất trí nhớ là chữa trị và thậm chí đảo ngược.

Các triệu chứng

Triệu chứng mất trí nhớ khác nhau tùy vào nguyên nhân, nhưng các dấu hiệu và triệu chứng thông thường bao gồm:

Mất trí nhớ.

Khó khăn giao tiếp.

Không có khả năng để tìm hiểu hoặc nhớ các thông tin mới.

Khó khăn với quy hoạch và tổ chức.

Khó khăn với chức năng phối hợp và động cơ.

Tính cách thay đổi.

Hành vi không thích hợp.

Kiêu ngạo thái quá.

Ảo giác.

Gặp bác sĩ nếu bản thân hoặc một người thân yêu có vấn đề bộ nhớ hoặc các triệu chứng mất trí nhớ khác. Một số điều kiện y tế có thể gây ra các triệu chứng của chứng mất trí và được chữa trị, vì vậy điều quan trọng là một bác sĩ xác định nguyên nhân cơ bản. Phát hiện sớm bệnh cũng rất quan trọng để điều trị có thể bắt đầu trước khi các triệu chứng tồi tệ hơn.

Nếu chẩn đoán là mất trí nhớ, triệu chứng dần dần sẽ xấu đi qua thời gian, chẳng hạn như bệnh Alzheimer, chẩn đoán sớm cũng cung cấp một thời gian để lên kế hoạch cho tương lai trong khi người đó vẫn có thể tham gia vào việc ra quyết định.

Nếu một nguyên nhân của chứng mất trí đã được chẩn đoán, nói chuyện với bác sĩ nếu các triệu chứng dường như trở nên tệ hơn.

Nguyên nhân

Chứng mất trí có nhiều nguyên nhân. Nó không phải luôn luôn gây ra bởi các bệnh như nhau. Và một số sa sút trí tuệ (dementias), chẳng hạn như bệnh Alzheimer xảy ra không phải là kết quả của một bệnh khác. Vẫn còn chưa biết nhiều về cách thức một số bệnh có thể liên quan đến chứng mất trí.

Dementias có thể được phân loại trong nhiều cách khác nhau và thường được nhóm lại với nhau bởi những điểm chung, chẳng hạn như những gì thuộc một phần của não bị ảnh hưởng, hoặc liệu họ sẽ xấu đi với thời gian (dementias tiến bộ). Một số dementias như là những người gây ra bởi một phản ứng với thuốc hoặc nhiễm trùng có thể đảo ngược với điều trị.

Dementias tiến bộ

Một số loại chính của chứng mất trí tiến bộ – dementias sẽ xấu đi với thời gian.

Bệnh Alzheimer. Bệnh Alzheimer là do sự phá hủy của các tế bào não. Mặc dù nguyên nhân chính xác không được biết, hai loại tế bào não (neuron) thiệt hại là phổ biến ở những người có bệnh Alzheimer. Chúng bao gồm mảng bám ( khối của một protein bình thường vô hại beta- amyloid) và rối (sợi rối tạo thành một protein bất thường được gọi là protein tau). Alzheimer thường tiến triển chậm, hơn bảy đến 10 năm gây ra một sự suy giảm dần khả năng nhận thức. Cuối cùng, một phần bị ảnh hưởng của não không thể hoạt động đúng vì các chức năng hạn chế, bao gồm cả những liên quan đến bộ nhớ, chuyển động, ngôn ngữ, hành vi và tư duy trừu tượng. Bệnh Alzheimer là nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh mất trí nhớ ở những người 65 tuổi trở lên. Các triệu chứng thường xuất hiện sau tuổi 60 mặc dù các hình thức đầu khởi phát của bệnh có thể xảy ra, thường là kết quả của một gen khiếm khuyết.

Mất trí nhớ Lewy. Lewy có khối bất thường của protein đã được tìm thấy trong não của những người bị chứng mất trí Lewy, bệnh Alzheimer và bệnh Parkinson. Các triệu chứng của chứng mất trí này cũng tương tự như bệnh Alzheimer, nhưng các tính năng độc đáo của nó thường bao gồm các biến động về sự nhầm lẫn và tư duy rõ ràng (sáng suốt), ảo giác thị giác và dấu hiệu Parkinson như run và cứng. Những người này thường sẽ có một tình trạng gọi là rối loạn hành vi giấc ngủ REM (RBD) có liên quan đến diễn xuất ra những giấc mơ, bao gồm đập hoặc đá trong khi ngủ.

Sa sút trí tuệ mạch máu. chứng mất trí này là kết quả của thiệt hại cho bộ não gây ra bởi vấn đề với các động mạch não hoặc phục vụ của tim. Các triệu chứng bắt đầu đột ngột, thường sau một cơn đột quỵ và có thể xảy ra ở những người bị huyết áp cao hay đột quỵ hoặc đau tim trước đó. Sa sút trí tuệ mạch máu cũng có thể được gây ra bởi nhiễm trùng của một van tim (viêm nội tâm mạc) hoặc tích tụ của protein amyloid trong các mạch máu của não (amyloid angiopathy) mà đôi khi gây ra “chảy máu” (xuất huyết) đột quỵ.

Một số loại chứng mất trí mạch máu tồn tại và khác nhau về nguyên nhân và triệu chứng. Một số loại chỉ ảnh hưởng đến một bên của cơ thể và bộ nhớ gây ra một số mất mát, nhầm lẫn và thay đổi tâm trạng. Trong một số hình thức, các triệu chứng dần dần có thể xấu đi trong khi ở những người khác, họ có thể xuất hiện chỉ tạm thời. Nói chung sa sút trí tuệ mạch máu là phổ biến hơn với độ tuổi. Thường mất trí nhớ này cùng tồn tại với bệnh Alzheimer.

Chứng mất trí Frontotemporal. Đây là một nhóm bệnh đặc trưng bởi sự thoái hóa của các tế bào thần kinh ở thùy trán của bộ não, các khu vực nói chung gắn liền với nhân cách, hành vi và ngôn ngữ. Nguyên nhân không được biết, mặc dù trong một số trường hợp mất trí nhớ này là đột biến nhất định liên quan đến di truyền. Nhưng nhiều người không có tiền sử gia đình sa sút trí tuệ. Ngoài ra, một số người với một hình thức điều kiện này được gọi là Pick của bệnh, các bộ phận bị ảnh hưởng của não bộ có rối sợi tạo thành các protein bất thường được gọi là protein tau. Pick nguyên nhân của bệnh sa sút trí tuệ tiến bộ. Các dấu hiệu và triệu chứng của chứng mất trí frontotemporal mà có thể bao gồm các hành vi xã hội không thích hợp, mất tính linh hoạt về tinh thần, vấn đề ngôn ngữ và khó khăn với tư duy và tập trung, thường xuất hiện trong độ tuổi từ 40 và 65.

Các rối loạn khác liên quan đến chứng mất trí

Bệnh Huntington. Thừa hưởng căn bệnh này gây ra một số tế bào thần kinh trong não và tủy sống. Các dấu hiệu và triệu chứng thường xuất hiện trong độ tuổi 30 hoặc 40. Có thể đầu tiên bao gồm thay đổi nhân cách nhẹ, dễ cáu gắt, lo lắng và trầm cảm và tiến triển đến mất trí nhớ trầm trọng. Bệnh Huntington cũng gây khó khăn khi bước đi và chuyển động, sự yếu đuối và vụng về.

Chứng mất trí pugilistica. Điều kiện này, còn gọi là mãn tính sau chấn thương não hoặc mất trí nhớ của võ sĩ quyền Anh là do chấn thương đầu lặp đi lặp lại. Tùy thuộc vào một phần của não bị tổn thương, nó có thể gây ra các dấu hiệu và triệu chứng sa sút trí tuệ như những vấn đề bộ nhớ, phối hợp kém cũng như chấn động, chuyển động chậm và độ cứng cơ parkinsonism. Các triệu chứng có thể không xuất hiện cho đến khi nhiều năm sau khi chấn thương thực tế. Một đơn chấn thương đầu có thể gây ra chứng mất trí posttraumatic mà  giống như chứng mất trí pugilistica, nhưng có thể bao gồm các vấn đề về trí nhớ dài hạn.

Sa sút trí tuệ liên quan HIV. Nhiễm vi rút suy giảm miễn dịch ở người (HIV) , gây ra AIDS, dẫn đến hủy diệt rộng rãi các vấn đề não và kết quả trong bộ nhớ suy giảm, lãnh đạm và khó tập trung.

Creutzfeldt- Jakob. Điều này hiếm gặp, rối loạn não gây tử vong nhiều nhất xảy ra không thường xuyên ở những người không có yếu tố nguy cơ đã biết. Tuy nhiên, một số trường hợp được di truyền hoặc do tiếp xúc với bệnh mô não hoặc hệ thần kinh. Các dấu hiệu và triệu chứng thường xuất hiện ở tuổi 60 và ban đầu bao gồm các vấn đề với sự phối hợp thay đổi nhân cách và bộ nhớ suy giảm, phản biện, tư duy và tầm nhìn. Tinh thần suy trở nên trầm trọng như bệnh tiến triển và nó thường dẫn đến mù loà. Viêm phổi và nhiễm trùng khác cũng được phổ biến.

Trung dementias. Đôi khi, người bị rối loạn khác mà chủ yếu ảnh hưởng đến phong trào, ví dụ bệnh Parkinson, cuối cùng có thể phát triển triệu chứng của chứng mất trí. Mối quan hệ giữa các rối loạn và mất trí nhớ là không hoàn toàn hiểu rõ.

Nguyên nhân gây mất trí nhớ có thể được đảo ngược

Một số nguyên nhân của chứng mất trí hay các triệu chứng giống như chứng mất trí có thể được đảo ngược. Bác sĩ có thể nhận biết và điều trị nguyên nhân như:

Nhiễm trùng và các rối loạn miễn dịch. Sa sút trí tuệ có thể do sốt hoặc tác dụng phụ khác của nỗ lực của cơ thể chống lại nhiễm trùng. Ví dụ về các bệnh nhiễm trùng bao gồm nhiễm trùng não như viêm màng não và viêm não, giang mai không được điều trị, bệnh Lyme và điều kiện gây ra một hệ thống miễn dịch bị tổn hại chẳng hạn như bệnh bạch cầu. Điều kiện như đa xơ cứng phát sinh từ hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công các tế bào thần kinh cũng có thể gây ra chứng mất trí.

Vấn đề trao đổi chất và bất thường nội tiết. Chúng bao gồm các vấn đề tuyến giáp, đường quá ít trong máu (hạ đường huyết), quá ít hoặc quá nhiều natri hay canxi và một khả năng suy giảm hấp thu vitamin B – 12.

Dinh dưỡng thiếu hụt. Các triệu chứng có thể xảy ra như là kết quả của mất nước, không có đủ thiamin (vitamin B- 1) – một tình trạng phổ biến ở những người nghiện rượu mãn tính và thiếu hụt vitamin B- 6 và B – 12. Chuối, đậu lăng, rau bina, ngũ cốc ăn sáng có bổ sung, cá hồi, thịt lợn, thịt gà, bánh mì, sữa và trứng là những nguồn tốt của các vitamin B.

Phản ứng thuốc. Sa sút trí tuệ có thể xảy ra như là một phản ứng đối với một loại thuốc duy nhất hay vì một sự tương tác của nhiều loại thuốc.

Subdural hematomas. Chúng được tạo ra bởi chảy máu giữa các bề mặt của não và bao phủ bên ngoài của nó.

Ngộ độc. Triệu chứng sa sút trí tuệ có thể xảy ra như là kết quả tiếp xúc với kim loại nặng, như chì hoặc mangan và các chất độc khác , chẳng hạn như thuốc trừ sâu. Những người đã bị lạm dụng rượu và ma tuý cũng đôi khi hiển thị các triệu chứng. Trong tất cả các trường hợp, triệu chứng có thể biến mất sau khi điều trị hoặc sau khi tiếp xúc với các chất đó đã kết thúc.

Các khối u não. Hiếm, nhưng mất trí nhớ có thể là kết quả của thiệt hại gây ra bởi một khối u não.

Anoxia. Điều kiện này cũng gọi là hypoxia, xảy ra khi không đủ dưỡng khí đến mô tạng. Nguyên nhân đau tim, bệnh suyễn nặng, ngộ độc carbon monoxide, tiếp xúc ở tầm cao hoặc quá liều gây mê. Phục hồi phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của thiếu oxy. Các triệu chứng có thể xảy ra trong quá trình phục hồi.

Tim và các vấn đề về phổi. Não không thể sống sót mà không cần oxy. Các triệu chứng có thể xảy ra ở những người có vấn đề về phổi mãn tính hoặc tình trạng tim mà gây tổn thất cho não bởi thiếu ôxy cần thiết.

Yếu tố nguy cơ

Nhiều yếu tố cuối cùng có thể dẫn đến chứng mất trí. Một số, chẳng hạn như tuổi tác không thể thay đổi. Những người khác có thể được giải quyết để giảm nguy cơ.

Yếu tố nguy cơ không thể thay đổi

Tuổi. Nguy cơ bệnh Alzheimer, sa sút trí tuệ mạch máu và tăng dementias khác với một số đáng kể tuổi tác. Tuy nhiên, sa sút trí tuệ không phải là một phần bình thường của lão hóa.

Gia Đình lịch sử. Những người có tiền sử gia đình sa sút trí tuệ có nguy cơ phát triển lớn hơn của nó. Tuy nhiên, nhiều người có tiền sử gia đình không bao giờ phát triển các triệu chứng và nhiều người mà không có một lịch sử gia đình mắc bệnh. Nếu có đột biến di truyền cụ thể, đang có nguy cơ lớn hơn đáng kể của việc phát triển một số loại bệnh mất trí nhớ. Các xét nghiệm để xác định xem có đột biến di truyền chỉ có sẵn cho các rối loạn trong đó đột biến cụ thể được biết đến, ví dụ bệnh Huntington.

Các yếu tố rủi ro có thể thay đổi

Để giảm nguy cơ mất trí nhớ, có thể thực hiện các bước để kiểm soát các yếu tố sau.

Rượu sử dụng. Tiêu thụ một lượng lớn rượu dường như làm tăng nguy cơ mất trí nhớ. Mặc dù các nghiên cứu đã chỉ ra rằng vừa phải rượu – một ly uống một ngày cho phụ nữ và hai dành cho nam giới – đặc biệt là rượu vang đỏ, có tác dụng bảo vệ, lạm dụng rượu đặt vào nguy cơ phát triển chứng mất trí.

Xơ vữa động mạch. Tích tụ chất béo và các chất khác trong và trên thành động mạch (plaques) là một yếu tố nguy cơ đáng kể đối với sa sút trí tuệ mạch máu vì nó cản trở dòng máu lên não. Điều này có thể dẫn đến đột quỵ. Nghiên cứu cũng cho thấy một liên kết có thể có giữa xơ vữa động mạch và bệnh Alzheimer.

Huyết áp. Huyết áp quá cao và cũng có thể quá thấp có thể đặt vào nguy cơ phát triển bệnh Alzheimer và sa sút trí tuệ mạch máu.

Cholesterol. Mức cao của lipoprotein mật độ thấp (LDL) cholesterol, các cholesterol “xấu”, có thể làm tăng nguy cơ phát triển chứng mất trí mạch đáng kể. Một số nghiên cứu cũng đã liên kết nó với tăng nguy cơ phát triển bệnh Alzheimer.

Trầm cảm. Mặc dù chưa được hiểu rõ, trầm cảm vào cuối cuộc đời, đặc biệt là ở nam giới có thể là một dấu hiệu cho sự phát triển của chứng mất trí Alzheimer’s.

Bệnh tiểu đường. Nếu có bệnh tiểu đường loại 2, đang ở nguy cơ phát triển cả hai bệnh Alzheimer và sa sút trí tuệ mạch máu.

Estrogen cao cấp. Cao của tổng estrogen ở phụ nữ đã được liên kết với nguy cơ phát triển chứng mất trí. Điều này có thể được xác định thông qua xét nghiệm máu.

Homocysteine trong máu. Homocysteine – một loại acid amin được sản xuất bởi cơ thể có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh Alzheimer và sa sút trí tuệ mạch máu. Khi làm việc đúng, homocysteine sử dụng vitamin B – 6 , B – 12 và axit folic. Nếu điều này không xảy ra đúng cách, nó có thể không chuyển hóa các vitamin tốt, hoặc  không có đủ chúng trong chế độ ăn uống. Xét nghiệm máu có thể xác định xem liệu có mức độ homocysteine cao.

Hút thuốc lá. Hút thuốc lá có khả năng tăng nguy cơ phát triển chứng mất trí vì nó đặt ở nguy cơ cao của xơ vữa động mạch và các loại bệnh về mạch máu

Các biến chứng

Chứng mất trí có thể ảnh hưởng đến chức năng của nhiều hệ thống cơ thể và khả năng thực hiện nhiệm vụ hàng ngày. Sa sút trí tuệ có thể dẫn đến các vấn đề như:

Thiếu dinh dưỡng. Gần như tất cả những người đã mất trí nhớ sẽ giảm bớt hoặc ngừng ăn uống tại một số điểm. Thông thường, mất trí nhớ cao cấp khiến cho người ta mất kiểm soát của các cơ bắp được sử dụng để nhai và nuốt, đặt họ vào nguy cơ nghẹt thở hoặc hít thức ăn vào phổi. Nếu điều này xảy ra, nó có thể chặn thở và gây ra viêm phổi. Những người bị chứng mất trí cao cấp cũng bị mất cảm giác đói. Tác dụng phụ khủng hoảng, các loại thuốc, táo bón và các điều kiện khác như nhiễm trùng cũng có thể.

Giảm vệ sinh. Trong giai đoạn trung bình đến nặng của bệnh mất trí nhớ, sẽ mất khả năng độc lập hoàn thành nhiệm vụ cuộc sống hàng ngày. Không còn có thể tắm, ăn mặc, đánh răng và đi vào nhà vệ sinh một mình.

Khó uống thuốc. Bởi vì bộ nhớ của một người bị ảnh hưởng, ghi nhớ để có đúng số lượng thuốc vào đúng thời điểm có thể được thử thách.

Suy giảm sức khỏe tình cảm. Sa sút trí tuệ thay đổi hành vi và nhân cách. Một số thay đổi có thể được gây ra bởi sự suy thoái thực sự xảy ra trong não của một người, trong khi các thay đổi hành vi nhân cách và có thể phản ứng với những thách thức cảm xúc đối phó với những thay đổi xấu đi. Sa sút trí tuệ có thể dẫn đến trầm cảm, gây nhầm lẫn, thất vọng, lo lắng, thiếu ức chế và mất phương hướng.

Giao tiếp khó khăn. Theo tiến triển bệnh mất trí nhớ, khả năng nhớ được tên của người dân và những thứ có thể bị mất. Điều này làm cho giao tiếp khó khăn ở các cấp. Khó khăn giao tiếp có thể dẫn đến cảm giác kích động, cô lập và trầm cảm.

Mê sảng. Trạng thái này được đặc trưng bởi sự suy giảm trong sự quan tâm, nhận thức và rõ ràng tâm thần. Mê sảng là phổ biến ở những người bị mất trí nhớ, đặc biệt khi nhập viện. Nó xuất hiện sự thay đổi đột ngột về môi trường xung quanh, mức độ hoạt động và thói quen khác có thể là nguyên nhân.

Vấn đề ngủ. Sự gián đoạn của chu kỳ ngủ – thức bình thường, thức lên vào ban đêm và ngủ trong ngày là rất phổ biến. Mất ngủ là một biến chứng thường gặp, như là hội chứng chân bồn chồn và ngưng thở khi ngủ cũng có thể gây trở ngại cho giấc ngủ.

Những thách thức an toàn cá nhân. Bởi vì công suất giảm đối với việc ra quyết định và giải quyết vấn đề  một số tình huống hàng ngày có thể trình bày các vấn đề an toàn cho người với chứng mất trí. Chúng bao gồm lái xe, nấu ăn và đàm phán.

Các xét nghiệm và chẩn đoán

Mất trí nhớ và các triệu chứng mất trí khác có nhiều nguyên nhân, do đó chẩn đoán có thể là thử thách và có thể đòi hỏi gặp một vài bác sĩ. Chẩn đoán liên quan đến một số xét nghiệm.

Lịch sử y tế và khám lâm sàng

Lịch sử y tế. Bác sĩ sẽ hỏi về cách và khi nào triệu chứng bắt đầu và về bất kỳ vấn đề sức khỏe có thể giúp xác định nguyên nhân của vấn đề, ví dụ bệnh tiểu đường, huyết áp cao hay tiền sử gia đình sa sút trí tuệ.

Ngoài ra, bác sĩ có thể yêu cầu thông tin từ người chăm sóc hoặc thành viên gia đình  để tìm hiểu xem mối quan tâm, đại diện cho một sự thay đổi từ cấp độ trước đó.

Khám sức khỏe. Khám lâm sàng giúp bác sĩ điều trị nguyên nhân gây ra bệnh mất trí nhớ và nhận biết các dấu hiệu của đột quỵ hoặc những rối loạn khác có thể gây ra các triệu chứng tương tự. Nó cũng giúp bác sĩ xác định tốt nhất của điều trị. Một phần của khám lâm sàng, bác sĩ có thể thu thập nước tiểu hay mẫu máu, kiểm tra huyết áp và xem xét những thuốc gì đang sử dụng.

Kiểm tra này cũng có thể giúp xác định các dấu hiệu của bệnh khác, chẳng hạn như bệnh tim, tiểu đường hay bất thường tuyến giáp và bất kỳ tác dụng phụ của thuốc có thể trùng với chứng mất trí.

Nhận thức và xét nghiệm tâm lý học thần kinh

Sàng lọc cho bất cứ ai các nhu cầu sa sút trí tuệ, đánh giá chức năng nhận thức của mình. Một số bài kiểm tra đo lường định hướng kỹ năng trí tuệ nói chung, kỹ năng học thuật, kỹ năng ngôn ngữ, kỹ năng không gian, sự chú ý, bộ nhớ, lý luận và phán quyết. Mục đích là để xác định xem liệu chứng mất trí đang hiện diện, nghiêm trọng thế nào và những gì là một phần của não bị ảnh hưởng.

Đánh giá hệ thần kinh

Điều này một phần đánh giá cân bằng, chức năng cảm giác và phản xạ để xác định điều kiện có thể ảnh hưởng đến việc chẩn đoán hoặc đang điều trị với thuốc.

Quét não

Nhìn vào bộ não có thể giúp bác sĩ xác định đột quỵ, khối u hoặc các vấn đề khác có thể gây ra chứng mất trí. Bệnh Alzheimer thay đổi cấu trúc não bộ theo thời gian và cũng có thể được nhìn thấy với một bộ não quét. Một số loại quét được sử dụng.

CT và MRI quét. Các kỹ thuật hình ảnh phổ biến nhất để xác định sa sút trí tuệ là chụp cắt lớp vi tính (CT) và hình ảnh cộng hưởng từ (MRI). CT scan là một kỹ thuật X – ray sản xuất hình ảnh của cơ thể cho thấy cấu trúc bên trong mặt cắt. MRI là một kỹ thuật có sử dụng một từ trường và sóng radio để tạo ra hình ảnh chi tiết của các cơ quan và mô trong cơ thể. Quét giúp xác định thay đổi kích thước bộ não, đột quỵ và các vấn đề khác như nước thừa trong não (tràn dịch não) hoặc chảy máu trên bề mặt của bộ não (subdural hematoma).

Electroencephalogram (EEG). Sử dụng điện cực đặt trên da đầu, bác sĩ có thể phát hiện và ghi lại các mẫu của hoạt động điện và kiểm tra bất thường. Nếu tìm thấy, những bất thường có thể chỉ ra rối loạn chức năng nhận thức, một tình trạng phổ biến ở những người bị bệnh Alzheimer trung bình đến nặng. EEG cũng có thể phát hiện cơn động kinh, bệnh Creutzfeldt – Jakob và các rối loạn khác có liên quan với chứng mất trí.

Thí nghiệm kiểm tra

Một loạt các xét nghiệm tại phòng thí nghiệm có thể giúp loại trừ các điều kiện khác, chẳng hạn như suy thận có thể đóng góp vào các triệu chứng. Điều kiện chữa trị y tế thường gắn liền với bệnh mất trí nhớ. Thuốc và phương pháp điều trị khác có thể cải thiện triệu chứng nhiều và chất lượng cuộc sống.

Các xét nghiệm giúp xác định các điều kiện chữa trị y tế bao gồm:

Công thức máu (CBC) để loại trừ bệnh thiếu máu.

Xét nghiệm đường huyết để loại trừ bệnh tiểu đường.

Xét nghiệm máu để đánh giá chức năng thận, để ước lượng chức năng gan và để đo vitamin B – 12.

Máu hoặc nước tiểu để xác định các loại thuốc hoặc uống rượu.

Phân tích chất dịch não tủy để loại trừ bệnh nhiễm trùng não.

Phân tích hàm lượng hoóc môn tuyến giáp và kích thích tuyến giáp để loại trừ suy giáp.

Thẩm định tâm thần

Kiểm tra này có thể được thực hiện để xác định xem liệu trầm cảm hoặc rối loạn tâm thần khác là góp phần triệu chứng.

Phương pháp điều trị và thuốc

Điều trị chứng mất trí có thể giúp làm chậm hoặc giảm thiểu sự phát triển của triệu chứng.

Chất ức chế cholinesterase. Các thuốc này – donepezil, rivastigmine và galantamine hydrobromide – thuốc hoạt động bằng cách thúc đẩy các cấp của một chất hoá học tham gia vào bộ nhớ. Tác dụng phụ có thể bao gồm buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy. Mặc dù chủ yếu được sử dụng làm thuốc Alzheimer, chúng cũng được sử dụng để điều trị mất trí mạch, Parkinson, dementias và Lewy.

Memantine. Thuốc này cho bệnh Alzheimer, hoạt động bằng cách điều chỉnh các hoạt động của glutamate, một chất hoá học tham gia vào tất cả các chức năng não, bao gồm cả việc học và nhớ. Phổ biến nhất tác dụng phụ của nó là chóng mặt. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc kết hợp memantine với một chất ức chế cholinesterase có thể có kết quả tốt hơn. Mặc dù chủ yếu được sử dụng để điều trị bệnh Alzheimer, nó có thể giúp cải thiện triệu chứng trong dementias khác.

Các thuốc khác. Mặc dù không có tiêu chuẩn cho điều trị chứng mất trí tồn tại, một số triệu chứng có thể được điều trị. Các phương pháp điều trị nhằm mục đích để làm giảm yếu tố nguy cơ tổn thương não thêm.

Điều trị các nguyên nhân cơ bản của chứng mất trí cũng có thể làm chậm hoặc đôi khi dừng lại tiến trình của nó. Ví dụ, để ngăn chặn một cơn đột quỵ, bác sĩ có thể kê toa để kiểm soát huyết áp cao, cholesterol cao, bệnh tim và tiểu đường. Các bác sĩ có thể kê đơn thuốc để điều trị các điều kiện như cục máu đông, lo lắng và mất ngủ cho những người bị sa sút trí tuệ mạch máu.

Ngoài ra, một số triệu chứng cụ thể và các vấn đề hành vi có thể được điều trị bằng thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm và các thuốc khác, nhưng một số của các thuốc này có thể gây các triệu chứng khác.

Creutzfeldt – Jakob không có phương pháp điều trị. Chăm sóc là tập trung vào việc bảo đảm người được thoải mái.

Phong cách sống và biện pháp khắc phục

Có thể thực hiện các bước để cải thiện chất lượng cuộc sống khi bệnh tiến triển.

Thực hiện một lịch nhắc nhở

Ghi sắp tới không chỉ là các sự kiện, nhưng điều đó xảy ra và các hoạt động cần phải hoàn thành trên cơ sở hàng ngày. Và kiểm tra các hoạt động khi thực hiện xong. Nếu  có thể làm cho quá trình này một thói quen trước khi vấn đề bộ nhớ xấu đi, sẽ có nhiều khả năng giữ lại kỹ năng này khi bệnh tiến triển. Nếu không thể nhớ nếu đã uống thuốc, có thể kiểm tra lịch.

Duy trì một môi trường bình tĩnh và ổn định

Một môi trường bình tĩnh và ổn định làm giảm các vấn đề hành vi, tình huống mới, tiếng ồn, các nhóm lớn người, đang vội vã hoặc ép để nhớ hoặc được yêu cầu làm nhiệm vụ phức tạp có thể gây ra lo lắng. Khi đã có bệnh Alzheimer hoặc mất trí nhớ, khó chịu trở thành làm giảm khả năng suy nghĩ rõ ràng hơn.

Thiết lập một nghi lễ vào ban đêm

Sa sút trí tuệ, hành vi có thể được tệ hơn vào ban đêm khi thêm mệt mỏi, căng thẳng do nhu cầu trong ngày hoặc có thể nhầm lẫn vì sự giảm xuống trong ánh sáng ban ngày. Hãy cố gắng thiết lập các nghi lễ đi đến giường được làm dịu và xa tiếng ồn của truyền hình, bữa ăn, dọn dẹp và các thành viên gia đình đang hoạt động. Để lại đèn đêm để ngăn ngừa mất phương hướng. Hạn chế cà phê trong ngày, tránh ngủ trưa ban ngày và tập thể dục trong ngày có thể giúp ngăn ngừa bồn chồn ban đêm.

Tạo một kế hoạch

Phát triển một kế hoạch toàn diện để xác định mục tiêu cho việc chăm sóc cũng như các cơ quan hỗ trợ khác nhau, các trung tâm chăm sóc, cố vấn và các bác sĩ chuyên khoa, luật pháp và các thành viên khác trong gia đình có thể giúp đạt được các mục tiêu này.

Quá trình này có thể hoặc không thể được cái gì, một người bị mất trí nhớ có thể tham gia vào một số việc và người chăm sóc xem xét là:

Các tiên lượng lâu dài là gì và những gì là kế hoạch điều trị?

Là sống độc lập có thể ? Nếu không, chăm sóc sẽ được cung cấp trong một gia đình hoặc một nhà dưỡng lão ?.

Có cần hỗ trợ để được cung cấp cho những việc như chuẩn bị bữa ăn, vệ sinh hàng ngày và dùng thuốc ?.

Nếu độc lập hoặc bán độc lập sống là không thể, những người sẽ là người chăm sóc chính ?.

Lái xe ? Nên tiếp tục không?.

Vấn đề an toàn, chẳng hạn như cài đặt giường ngủ và phòng tắm an toàn và loại bỏ hoặc đảm bảo dao và các chất nguy hiểm khác hoặc các đối tượng, mà cần phải được giải quyết ?.

Hỗ trợ những gì có sẵn thông qua các trung tâm chăm sóc dành cho người lớn, trong chăm sóc điều dưỡng, nhà hoặc cơ quan khác không?.

Điều gì về pháp lý về các vấn đề như sẽ sống và sức mạnh của luật sư cho các vấn đề chăm sóc sức khỏe ? mong muốn là gì?.

Hãy nhớ rằng bệnh sẽ tiến triển theo thời gian, và chăm sóc cần phải được điều chỉnh như các triệu chứng thay đổi và tiến bộ. Những người bị sa sút trí tuệ cần được khuyến khích để tiếp tục hoạt động bình thường miễn là họ đang hoạt động an toàn và không gây thất vọng hoặc gây nhầm lẫn. Tâm thần, hoạt động xã hội và thể chất giúp duy trì sức khỏe của một người và hạnh phúc.

Thuốc thay thế

Hãy cẩn thận khi xem xét các biện pháp thay thế để tránh hoặc làm chậm sự tiến triển của bệnh mất trí nhớ, đặc biệt nếu dùng thuốc khác. Bổ sung chế độ ăn uống, sinh tố và các biện pháp thảo dược không quy định và tuyên bố về lợi ích của nó thường dựa trên lời chứng thực cá nhân hơn là nghiên cứu khoa học. Một số biện pháp phổ biến hơn thay thế cho bệnh Alzheimer và các hình thức khác của chứng mất trí là:

Vitamin E. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng vitamin E có thể làm chậm sự tiến triển của bệnh Alzheimer, trong khi các nghiên cứu khác đã cho thấy không có lợi ích. Các bác sĩ cảnh báo chống lại uống liều lớn vitamin E, đặc biệt là nếu đang dùng chất làm loãng máu vì tăng nguy cơ chảy máu.

Omega – 3 fatty acid. Omega – 3 là một loại axit béo polyunsaturated (PUFA) tìm thấy trong cá và các loại hạt. Nghiên cứu đã liên kết với một số loại omega – 3 để giảm nguy cơ bệnh tim, đột quỵ, chứng mất trí và suy giảm nhận thức. Cơ quan quản lý Thuốc và Thực phẩm (FDA) cho phép bổ sung và để hiển thị các nhãn thực phẩm với ” một sức khỏe đủ điều kiện yêu cầu bồi thường ” cho hai axit omega – 3 được gọi là docosahexaenoic (DHA) và eicosapentaenoic acid (EPA). FDA khuyến cáo dùng không nhiều hơn tổng số kết hợp của 3 gam DHA hay EPA một ngày, không có nhiều hơn 2 gam từ bổ sung. Các lý thuyết về việc tại sao omega – 3 có thể ảnh hưởng đến nguy cơ chứng mất trí bao gồm lợi ích của nó cho tim và mạch máu, chống viêm hiệu ứng và hỗ trợ và bảo vệ màng tế bào thần kinh. Bằng chứng sơ bộ cũng cho thấy omega – 3 có thể giúp giảm triệu chứng của trầm cảm. Nghĩ rằng điều này là bởi vì nó là một chất dinh dưỡng cần thiết cho chức năng não.

Coenzyme Q10. Chất chống oxy hóa này xuất hiện tự nhiên trong cơ thể và là cần thiết cho phản ứng tế bào bình thường. Hợp chất này đã không được nghiên cứu cho hiệu quả của nó trong điều trị chứng mất trí. Một phiên bản tổng hợp của hợp chất này được gọi là idebenone đã được thử nghiệm đối với bệnh Alzheimer, nhưng không hiển thị kết quả thuận lợi. Ta biết rất ít về những gì được xem là liều lượng an toàn và quá nhiều có thể làm giảm huyết áp, lượng đường trong máu giảm hoặc gây bầm tím hoặc chảy máu.

Ginkgo. Một số người tin rằng chất chiết xuất từ lá của cây bạch quả biloba có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm có thể giúp làm chậm sự tiến triển của các vấn đề liên quan với chứng mất trí nhớ. Tuy nhiên, một quy mô lớn nghiên cứu gần đây cho thấy không có lợi. Hãy nhận biết rằng các chế phẩm có thể tương tác với thuốc làm loãng máu và gây ra chảy máu.

Huperzin A. Được làm từ rêu của Trung Quốc, Huperzin A xuất hiện để làm việc theo cách tương tự như chất ức chế cholinesterase theo toa. Bởi vì tăng nguy cơ tác dụng phụ độc hại, không dùng Huperzin A nếu  cũng tham gia một chất ức chế cholinesterase theo toa.

Đối phó và hỗ trợ

Nhận được chẩn đoán của bệnh mất trí nhớ có thể khủng hoảng cho bản thân và những người thân yêu. Nhiều việc cần phải được xem xét để đảm bảo rằng đang chuẩn bị càng tốt để đối phó với một điều kiện không thể đoán trước và liên tục thay đổi.

Chăm sóc cảm xúc bản thân

Khi bệnh tiến triển có thể gặp một loạt các cảm xúc. Một số điều có thể làm để giúp mình đối phó là:

Viết nhật ký về cảm xúc và trải nghiệm.

Tham gia một nhóm hỗ trợ địa phương.

Nhận được một số tư vấn.

Nói chuyện với một người khác có thể giúp tinh thần.

Duy trì liên lạc và chia sẻ cảm xúc với người thân và gia đình.

Tham gia vào một cộng đồng trực tuyến của những người có trải nghiệm tương tự.

Giúp đỡ một ai đó với chứng mất trí

Có thể giúp một người đối phó với căn bệnh này bằng cách lắng nghe, yên tâm rằng cuộc sống vẫn có thể được hưởng, cung cấp tình yêu vô điều kiện và làm tốt nhất để giúp giữ lại phẩm giá và lòng tự trọng.

Hỗ trợ người chăm sóc

Chăm sóc cho một người với chứng mất trí là yêu cầu thể chất và cảm xúc. Thông thường, người chăm sóc chính là một người phối ngẫu hay thành viên gia đình khác. Cảm giác tức giận và cảm giác tội lỗi, thất vọng và chán nản, lo lắng và đau buồn và cách ly xã hội là phổ biến. Nếu là một người chăm sóc cho một ai đó với bệnh mất trí nhớ, có thể giúp mình bằng cách:

Hỏi người thân hay các thành viên khác trong gia đình để được giúp đỡ khi cần.

Chăm sóc sức khỏe .

Học nhiều về những căn bệnh như có thể.

Đặt các câu hỏi của bác sĩ, nhân viên xã hội và những người khác tham gia vào sự chăm sóc của người thân yêu.

Tham gia một nhóm hỗ trợ.

Phòng chống

Mặc dù nghiên cứu vẫn còn đang tiếp diễn, có thể thực hiện các bước để ngăn ngừa hoặc trì hoãn việc khởi phát của bệnh mất trí nhớ.

Giữ tâm trí đang hoạt động. Các hoạt động kích thích tinh thần có thể làm tăng khả năng để đối phó hoặc bù đắp cho những thay đổi liên kết với chứng mất trí. Điều này bao gồm những thứ như câu đố và trò chơi chữ, học một ngôn ngữ, chơi một nhạc cụ, đọc, viết, sơn hoặc vẽ. Không chỉ có các hoạt động này trì hoãn việc khởi phát của bệnh mất trí nhớ, nhưng cũng có thể giúp giảm ảnh hưởng của nó, các hoạt động thường xuyên hơn càng có nhiều những tác động có lợi.

Thể chất và xã hội hoạt động. Hoạt động thể chất và xã hội có thể trì hoãn sự khởi đầu của bệnh mất trí nhớ và cũng làm giảm triệu chứng của nó. Việc thường xuyên hơn các hoạt động càng có nhiều hiệu ứng đáng kể của nó. Ví dụ về các hoạt động thể chất đi bộ, bơi lội và khiêu vũ. Hoạt động xã hội bao gồm du lịch, tham dự các rạp chiếu phim và triển lãm nghệ thuật, và chơi bài hay trò chơi.

Mức độ homocysteine thấp hơn. Nghiên cứu cho thấy liều cao vitamin B – folic acid, B – 6 và B – 12, giúp homocysteine thấp hơn và xuất hiện để làm chậm sự tiến triển của bệnh Alzheimer.

Giảm mức cholesterol. Các mảng xảy ra trong não của những người có cholesterol cao là một trong những nguyên nhân gây sa sút trí tuệ mạch máu. Vì vậy, làm giảm mức độ cholesterol có thể giúp ngăn ngừa tình trạng này. Thuốc statin giúp mức cholesterol thấp hơn, cũng có thể giúp giảm nguy cơ phát triển chứng mất trí.

Kiểm soát bệnh tiểu đường. Kiểm soát bệnh tiểu đường có thể làm giảm nguy cơ phát triển bệnh Alzheimer và sa sút trí tuệ mạch máu.

Hạ huyết áp. Giữ huyết áp ở mức bình thường có thể làm giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh Alzheimer và sa sút trí tuệ mạch máu.

Theo đuổi giáo dục. Những người đã dành nhiều thời gian hơn trong giáo dục chính thức xuất hiện để có một tỷ lệ thấp hơn của sự suy giảm tinh thần, ngay cả khi họ có bất thường về não. Các nhà nghiên cứu nghĩ rằng giáo dục có thể giúp não phát triển một mạng lưới tế bào thần kinh mạnh bù đáp thiệt hại tế bào thần kinh gây ra bởi bệnh Alzheimer.

Duy trì một chế độ ăn uống khỏe mạnh. Ăn một chế độ ăn uống khỏe mạnh là quan trọng vì nhiều lý do, nhưng các nghiên cứu cho thấy rằng một chế độ ăn nhiều trái cây, rau quả và omega – 3 fatty acid thường được tìm thấy trong cá và hạt nhất định, có thể có tác dụng bảo vệ và giảm nguy cơ phát triển chứng mất trí.

Tiêm chủng. Những người được tiêm chủng cho cúm gia cầm, uốn ván, bạch hầu và bại liệt để có một nguy cơ giảm đáng kể của bệnh Alzheimer, do đó, hiện hành về tiêm chủng có thể có tác dụng bảo vệ chống lại bệnh mất trí nhớ phát triển.

-------------------------------------------------@ Tin khác @-------------------------------------------------

Thuộc chuyên mục: Bệnh và chẩn đoán

No comments yet.

Viết phản hồi